Archief | december, 2013

Nitwits in Retailland

24 Dec

Stadshartmanagement
Het merkwaardigste verhaal deze week is wel de plotselinge kritiek op het functioneren van onze manager Stadshart, Martin de Vries. Met name de nét afgezwaaide ex-raadsleden van de SP lijken zich veel meer zorgen te maken over de kosten van deze, nog maar een halfjaar bestaande, functie, dan over de toekomst van ons Stadshart. Wil Verschuur (Beter Alphen) schaarde zich direct in dit koor, om aan te geven dat ook zij geen idee heeft hoe een winkelcentrum werkt (of, in het Alphense geval, nog niet werkt).
Dat die politici zich zoveel zorgen maken om de (salaris)kosten van die Stadshartmanager zou eigenlijk vermakelijk zijn, als het niet zo pijnlijk was. Er leven duizenden Alphenaren, direct of indirect, uit de gemeenteruif, dan maakt één salaris écht niets uit. Daarbij, die aanstelling is maar voor 3 dagen in de week, en de kosten worden voor misschien maar voor één dag in de week door de gemeente betaald. Het LIJKT me dat de betrokken politici meer rendabele bezuinigingsposten moeten kunnen vinden.

Pijn lijden
Met de belangen van dat Stadshart is al sinds mensenheugenis zonder visie maar wat aangeklooid, in eendrachtelijke samenwerking tussen politiek, bestuur én ondernemers. Het gevolg is geweest dat letterlijk álle plannen, vanaf ‘rondom de brug’, zijn opgesteld vanuit de dodelijke combinatie van ervaringen uit het verleden, en de mogelijkheden van vandaag. Een goed plan is daarentegen altijd gebaseerd op een zo goed mogelijke inschatting van de mogelijkheden in de toekomst. De SP en Beter Alphen zijn helaas niet de énige partijen die zich op het terrein van detailhandel bezondigen aan autorijden met een geblindeerde voorruit! Niemand, niet in Alphen, niet daarbuiten, lijkt kennis van retailzaken met politiek te verbinden, Politici willen er niets van weten, en Retailers willen niets van de politiek weten. Daar kun je de nieuwe Stadshartmanager in ieder geval niet van beschuldigen. Om de patiënt, het Stadshart, weer beter te maken zijn chirurgische ingrepen noodzakelijk, en dat daarbij moeten een aantal gevestigde belangen pijn leiden. Nou, én! Als Alphenaren dat Stadshart blijven mijden, zodat ze dat al TIEN jaar achtereen doen, doet dat iedereen pijn!

Praktijkgericht?
Generaal en President Eisenhower zei ooit dat ‘er niets zo praktisch is als een goede theorie” en hij zou dat toch moeten weten. Want natuurlijk gaan al die nitwits je, na hun politieke luchtballon lek geprikt te hebben, ogenblikkelijk “beschuldigen” een theorie te beheersen waarvan zij geen flauwe notie hebben. Ik wil er niet over zeuren, maar je wordt op je zesentwintigste écht geen bedrijfsleider van een warenhuis omdat je zoveel boekjes las. En de eerste verkoopdirecteur die zijn positie te danken heeft aan het schrijven van mooie rapporten moet ik ook nog tegenkomen. Ook Martin de Vries heeft zijn kennis niet uit een boekje, al was het maar om de doodsimpele reden dat over ‘centrummanagement’ nog helemaal geen theorieboek is geschreven. En ook hij heeft zich qua resultaten, in het veel grotere Haarlem, allang waargemaakt. Dát kun je dan weer niet van alle politici zeggen.
Helaas kan ook hij niet zorgen voor mooi wit winterweer, maar op de dagen dat dat weer wél meewerkte, zag en voelde ons Stadshart, met al die houten stalletjes rond de Winterfair, gewoon gezellig aan. Toen ik, mét de Dickens Ghesellen, vrijdagavond al zingend vier uur lang door dat Stadshart zwierf, ben ik hoofdzakelijk heel vrolijke stadsgenoten tegen gekomen. Volgend jaar zullen dat er ongetwijfeld weer meer zijn. Iedereen die denkt dat een dergelijke activiteit ogenblikkelijk geld in het laatje brengt, is commercieel naïef. Als het zo simpel was, maar ja, er zijn nu eenmaal veel Alphenaren die hun stadgenoten wijsmaken dat elke activiteit ogenblikkelijk leidt tot commercieel succes. En nóg meer Alphenaren die dat nog geloven ook…..

Nieuwe winkeliers en nieuwe Stadscentra
Natuurlijk zijn promotionele activiteiten, en zeker evenementen, dé manier om consumenten naar ons Stadshart te lokken. Zonder bezoekers in het Stadshart heb je zeker geen bezoekers in de winkels. Alleen, dan moeten de winkeliers er wel voor zorgen dat die consumenten ook hun winkel als aantrekkelijk zien. Daarbij, een bezoeker is absoluut niet automatisch een koper. Kortom, ons Stadshart is pas écht aantrekkelijk als er méér diversiteit in winkels komt, en elke klant zich daar welkom voelt. Nu is een groot deel té veel gericht op dagelijkse aankopen waarin ¾ van de bezoekers NIET geïnteresseerd is, en richten vooral modewinkels zich veel te veel op de ‘gemiddelde’ klant, zodat ze er nergens uitspringen. Een beetje vriendelijker zou ook geen kwaad kunnen. De, voor de ‘beleving’ van ons Stadshart zo belangrijke, horecasector biedt al jaren weinig ‘dubbels’, en die gelegenheden zijn juist niet allemaal op dezelfde klant gericht. Nu de winkeliers nog, en dán krijgen we misschien met z’n allen die klantenstromen weer op gang die al jaren alleen maar afneemt. Als we dan eens afscheid durven nemen van allerlei historische argumenten en onze winkels concentreren in het werkelijke stadshart, dan zullen zelfs de meeste politici nog blij zijn zoiets te hebben als een Centrum Manager.
Oh ja, verwacht niet teveel toestroom vanuit de regio, zolang de Alphenaren zelf hun Stadshart links laten liggen: “First Things First”

Advertenties

Koopman in Alphen aan den Rijn

17 Dec

Heiligen
“Heiligenverering is misschien een vlucht voor de echte problemen”, stelde de Duitse rabbijn Elise Klapheck kortgeleden in een artikel over het uitbundige eerbetoon bij de dood van Mandela. Het is dan ook geen wonder dat veel Alphenaren van alles en nog wat verwachten van een erkende Retail tycoon als Jan Zeeman. Problemen zát, tenslotte! Als je een hele winkelketen uit de grond kunt stampen, kun je al snel alles, in hun ogen. En in een tijd dat de plaatselijke politiek opzichtig blunderde rond het megaproject Lage Zijde, is het logisch dat de in de steek gelaten ondernemers hun ogen opslaan naar iemand die bewezen heeft wél iets te kunnen. Toch, nét als Mandela dat was, is Jan Zeeman een gewoon mens die zich op twee voeten voortbeweegt, zoals mijn grootvader dat placht te zeggen. Een mens die durfde stappen te nemen die anderen níet namen, maar ook een mens met fouten en gebreken, zoals wij allemaal. In géén geval de heilige zoals zoveel mensen hem graag willen zien.

Alphens.nl magazine
Ik sta altijd weer te kijken van de gretigheid waarmee internet adepten zich op klassieke media werpen. Ook dit jaar zond Alphens.nl ons weer een prachtig uitgevoerd overzicht van wat zich in en rond Alphen heeft afgespeeld, en wat een aantal bloggers, waaronder ikzelf, daarover schreven. Natuurlijk schrijft ons aller ‘Stennis Dennis’ in dat blad anders over mij, dan over Jan Zeeman. Tenslotte is díe wel adverteerder, en ik duidelijk niet (meer). Nou zijn lezers van IntoBusiness natuurlijk allang gewend aan zijn stijl van schrijven over allerlei ondernemers in deze streek, die zo anders is als wat hij als ‘Stennis’ in het Alphens Nieuwsblad schreef. Maar het bijna mythische verhaal dat hij over Jan Zeeman, en zijn project ‘De Baronie’, schreef is niets minder dan een heiligverklaring. Kijk, hoewel al mijn ex-studenten weten dat ik als Alphenaar trots ben op Zeeman Textiel, heb ik niet zo de neiging degene die daar heel veel geld mee heeft verdiend, op een voetstuk te plaatsen. Dat hoef ik ook niet, er zijn blijkbaar voldoende Alphenaren die dat al doen.

De Baronie
Daarbij, dat hele interview is één grote lofzang op het Baronie project. Een project waarmee ik, zoals bekend, nogal wat moeite heb. Met de winkels binnen dat project tenminste, want wat daar wordt gerealiseerd is het verkeerde aanbod aan winkels op de verkeerde plaats. Zelfs áls het nog een commercieel succes wordt, dan nog trekt het klanten weg uit het Alphense Stadshart én de omliggende buurt-, wijk- en dorpscentra. Dáárop zitten de betrokken ondernemers in deze tijd niet bepaald te wachten, en zo is de ontwikkeling van De Baronie een planologische fout die ons Alphenaren nog jaren zal plagen. Natuurlijk vraagt Dennis Captein of hij ook even het Stadshart debacle voor zijn rekening wil nemen, maar nee, hij zou graag willen, maar…. Terwijl de halve retailwereld zich mét mij afvraagt hoe VORM op het idee kwam dat Thorbeckeplein te ontwikkelen op het moment dat ‘De Baronie’ al werd gebouwd. Nou had ik ook zonder De Baronie al weinig fiducie in die extra winkelmeters, maar Jan Zeeman is eerder de beul van dat Thorbeckeplein, dan de redder! Niet dat hij daarmee iets oneerbaars deed, integendeel, hij is en blijft een ‘koopman’. Nee, het is de Alphense politiek die hem daarvoor de ruimte gaf, die zelfs miljoenen investeerde in de infrastructuur rond die Baronie, en maar niet wílde inzien dat aan de Lage Zijde de wal het schip zou keren. Nu zijn we intussen wel al ons NUON geld kwijt, en ook Jan Zeeman weet wel dat hij aan een gemeente zonder kasgeld geen geld kan verdienen.

Dichtung und Wahrheit
Het is natuurlijk geen toeval dat dit interview nu verschijnt. In feite zou je het gewoon een “Advertorial” kunnen noemen voor ‘De Baronie’. Want hoewel de ondernemers op de stoep zouden staan (was dat aan de Lage Zijde ook al niet het geval?) is dat winkelcentrum al maanden klaar, en staat het grootste deel van de winkelruimtes nog helemaal leeg. Zelfs het beoogde pand van Zeeman textiel!
Want om nou ambachtelijke topwinkels te verwachten in een klein winkelcentrum, midden in wat nou niet de meest welvarende wijk van Alphen is? Echt, de logica daarachter ontgaat mij, en die winkeliers ook, blijkbaar. De combinatie van luxe aanbod met hoofdzakelijk (lage) prijs-georiënteerde winkelformules als Hoogvliet, LIDL, Zeeman, Bristol en, vooral, Action zie ik niet zo zitten, eerlijk gezegd. Het verkassen van Valk Slagerij naar De Baronie zou een logischer oplossing zijn dan de vestiging van een keurslager. Distributie Planologische Onderzoeken (DPO) staan erom bekend veel te optimistische inschattingen te maken van de verwachten klantenstromen en omzetten. Tenslotte zullen er nooit meer dan 8000 mensen rond De Baronie wonen.

Ik denk, eerlijk gezegd, dat veel retailers mét Jan Zeeman denken: “Een mooi pand, een mooi verhaal, maar wat héb ik eraan!”

Kerst lukt ?

15 Dec

Albert Heijn
Een week geleden werd de Retailwereld opgeschrikt door de mededeling dat de vaderlandse supermarkten een ‘Kerstoffensief’ hadden ingezet. Vrede op Aarde, maar de supermarktleiders lijken maar één gedachte te hebben “Aanvalluh…”. Ze kunnen ook niet anders, want net als voorgaande jaren hadden de dames en heren al vooraf voorspeld dat, nét als de voorgaande jaren, ook deze kerst weer recordomzetten te zien zou geven. Helaas, dit hele jaar moesten supermarkten het voor hun omzetplus vooral van hun prijsverhogingen (jawel, kunstig gecamoufleerd door een ‘prijzenoorlog’) hebben, want hun klanten kopen al maanden minder, én goedkoper. Tja, en ook mét de chocoladeletters konden ook die hogere prijzen niet voorkomen dat de novemberomzetten zelfs lager waren.
Tja, en dan zeggen de PR wetten dat, als de consument niet meewerkt, je je succes maar zelf moet máken! Vandaar nu dat Kerstoffensief. En vandaar dat Albert Heijn nog verder gaat, en een eigen kerstevangelie lijkt te preken “Kerst lukt!”.

Betekenis
Voor het gemak kunnen we ervan uitgaan dat 1/3 van onze bevolking dat Kerstfeest vanuit een Christelijke beleving viert, 1/3 nog wel weet dat het iets te maken heeft met een kind dat 2000 jaar geleden in Bethlehem ter wereld kwam, en de rest geen flauwe notie van de oorspronkelijke betekenis van dit feest heeft. Die geloven in de Kerstman, en in Albert Heijn omdat ze niets anders hebben, en van niets anders (willen) weten. Vandaag zag ik een artikel over de groeiende aantrekkingskracht van Duitse Kerstmarkten. Die groei scheen zich ook vooral te baseren op goedkope benzine en drank!

Sander op de wolk
Beste lezers, natuurlijk gun ik, als slagerszoon, alle leveranciers van levensmiddelen goede zaken rond de kerstdagen, daar heb ik tenslotte ook zelf van geprofiteerd. Maar Albert Heijn gaat nu toch wel érg ver door te stellen dat alleen hun bedrijf geslaagde kerstdagen kan garanderen. Ik zie het eigenlijk al voor me, dat AH kerstgebeuren voor alle mensen die zich zonder Albert Heijn geen leven, geen zondag en ook geen kerst, meer voor kunnen stellen.
Hun, uiteraard van het AH logo voorziene, ster van Bethlehem wijst niet meer naar een donkere stal, maar naar helder verlichte AH supermarkten, terwijl directeur Sander van der Laan vanaf zijn Zaanse wolk toekijkt en gespannen het dagelijkse Gfk rapport door zit te nemen. Zijn drie wijzen zijn helemaal niet in stilte gekomen, maar proberen, mét al hun communicatietrucs, mét hulp van papieren en virtuele engelen, zoveel mogelijk consumenten dit zelfgecreëerde wonder te laten ‘beleven’. Natuurlijk hebben de os en de ezel de confrontatie met dat supermarktconcern net zo min overleefd dan de honderdduizenden kippen, varkens, koeien én paarden die toch al voor dat kerstoffensief zijn geofferd. De herders hebben natuurlijk, met hun minimum inkomen, allang hun heil bij ALDI gezocht en de heilige familie is, vanwege tegenvallend commercieel rendement, gesaneerd. In plaats daarvan vergapen de bezoekers zich in hun kopersparadijs aan stapels, blijkbaar absoluut noodzakelijke, ingrediënten voor die ‘gelukte’ kerstdagen. Allang niet alleen maar dingen om te eten, ook feestsokken, kerstballen en kookaccessoires worden de consument in een bijna helse schittering van licht en kleur door de strot geduwd: “Gij zult kopen!”. Via nieuwbakken dochter Bol.com kun je, 24/7, via het internet trouwens álles kopen wat je voor die kerstdagen, of later, nodig denkt te hebben. Werkelijk níets wordt onbeproefd gelaten om de klant zijn ultieme afgang te besparen, en diens kerst te laten lukken (!). Geen Kerstboodschap, maar kerstboodschappen.
En Sander op zijn wolk, hij zag dat het goed was….

Consequentie
We zullen moeten leren leven met de eerder geschetste driedeling in onze maatschappij. Want of de PKN ‘commercial’ rond de kerstdagen meer mensen in de kerk zal krijgen, waag ik zeer te betwijfelen. We mogen dus aannemen dat de échte gelovigen van Albert Heijn na de Kerst geen draad meer van die Kerst, en de boodschap van het heil daarachter, weten dan vóór de kerstdagen het geval was. Intussen schijnt het (ook PR) met Nederland economisch steeds beter te gaan, al stijgt het aantal werklozen en semi-werklozen. Ik vraag me dan ook af of die kerst in materieel opzicht wel kán lukken, met of zonder Albert Heijn, als je werkloos bent, of als je baan op het spel staat. Misschien heb je dan toch meer aan dat ándere kerstverhaal, waarvoor je geen glitter, geld of kerstkransjes nodig hebt.

Als retailmarketeer vraag ik me overigens af of die Kerst eigenlijk wel lukt voor Albert Heijn zelf, met klanten die minder kopen, goedkopere artikelen kopen, of (verstandig) gewoon de aanbiedingen van al die andere supermarkten aflopen. Of al die voedselschandalen zo zat zijn, dat ze verse etenswaren maar liever bij hun vertrouwde vakman kopen.
Om me heen zie ik niet voor niets steeds meer supermarkten vooral lokale producten aanbieden, van boeren en vissers die écht bestaan.
En Sander op zijn wolk, hij zag dat dát NIET goed was.
Kerst MISlukt?

De Baronie (vervolgd)

4 Dec

Ervaring
Velen vinden het een prachtig winkelcentrum, en een aanwinst voor de wijk, en voor Alphen aan den Rijn. Ik ben zo vrij daar als retailplanoloog anders tegenaan te kijken. Natuurlijk is het een mooi gebouw, en een sterke verbetering van de stadsruïne die het was. Maar wat het ook is, een winkelcentrum is het nog lang niet, en ik betwijfel of het dat ooit zal worden. Tenzij je elke kluit winkels bij elkaar een winkelcentrum wilt noemen, natuurlijk!
Maar op dit moment bestaat De Baronie uit een paar supermarkten, die we al hadden, uit een viswinkel die in de Van Nesstraat gevestigd was, over een Kruidvat, waar we er ook al een paar van hebben, en de Primera winkel die eerder aan de Emmalaan zijn deuren sloot. Verder is daar de zoveelste sportschool geopend, maar om dát nog een aanwinst te noemen? Klantentrekker Action lijkt helemaal geen haast te hebben haar (wat bescheiden) winkelruimte in te richten, en datzelfde geldt voor Zeeman. De rest staat gewoon leeg en het winkelcentrum is daarmee sfeer- en klantloos. Zeer in tegenstelling tot de juichende verhalen van belanghebbenden schiet het met de verhuur van winkelruimte helemaal niet op, en kan het zo nog wel een jaar duren voor dat ‘winkelcentrum’ echt geopend zal worden. Zoiets heb ik écht nog nooit eerder meegemaakt.

Geen Visie
We hebben in Alphen aan den Rijn geen detailhandelsvisie, het is eerder gezegd. Wel plannen, maar die zijn alleen op ‘Geloof, Hoop en Liefde’ gebaseerd. Als gevolg hebben we in de afgelopen jaren alleen maar stenen gestapeld, in de verwachting dat winkelruimte ‘vanzelf’ wel huurders vindt. Zoals het nu uitziet zijn bij De Baronie echt de allerlaatste stenen gestapeld. Nadat achtereenvolgens BAM, Corio en VORM zich uit het Lage Zijde plan wurmden, blijft de gemeente met een volledig verpauperd Thorbeckeplein zitten, ondanks al die prachtige plannen die we hebben zien circuleren. Maar is onze mooie NUON pot compleet verdampt aan die Lage Zijde!
Intussen, wát is nou eigenlijk de bedoeling van die Baronie? Wat voor functie heeft dat winkelcentrum voor de wijk, en voor de stad? Het is immers te groot als het buurtcentrum dat je er zou verwachten, maar, met slechts (straks) 8.000 omwonenden veel te klein om als volwaardig wijkcentrum te fungeren. Dus zuigen de grote formules (Action voorop) hun klanten uit de andere wijken en het centrum van Alphen. Het is overigens maar zeer de vraag of (ik geloof al helemaal niet in ‘trekkers’) die Action voldoende klanten aantrekt om de andere winkels in De Baronie een boterham op te leveren. Ook al omdat die Action met zo’n beetje elke formule concurreert! Gezien het gebrek aan animo zijn ze dat bij de beoogde winkelformules met me eens.

Gevolg
Niet De Baronie zelf, maar het gebrek aan gemeentelijke visie die aan dit centrum ten grondslag zou moeten liggen, remt de ontwikkeling van ons Stadshart, en de mogelijkheden van de drie bestaande wijkcentra. Mede daardoor is ons Stadshart op deze manier nog in geen jaren in staat om méér, in plaats van elk jaar mínder bezoekers te trekken. De Baronie is, en dáár kan Green niet zoveel aan doen, ook de zoveelste blokkade om een nieuwe eigenaar voor De Aarhof te vinden. En dat is, nu eigenaar Corio zich uit alle kleinere steden terugtrekt, nodig zodat tenminste dit, inmiddels sterk verouderde, onderdeel van ons Stadshart eindelijk de noodzakelijke upgrade kan krijgen. Anders gaan we nog meemaken dat ook dáár ‘antikraak’ verhuur van leegstaande panden noodzakelijk wordt, en wordt de teloorgang van het hele Stadshart onvermijdelijk.

Wel Visie
Alphen aan den Rijn is nu de grootste kern in een grote gemeente, en zou van die positie moeten profiteren. Maar politiek geknoei in de retailmarge maakt dat centrum alleen maar zwakker. Soms lijkt het erop dat het behoud van een oud winkelstripje belangrijker is de toekomst van ons Stadshart als geheel.
Het nieuwe college, hóe het er uiteindelijk ook uit komt te zien, zal direct moeten stoppen met de kool en de geit te sparen. Onze politici moeten begrijpen dat de toekomst van ons Stadshart NIET in de versnipperde bewinkeling aan de Hooftstraat ligt, om maar eens een voorbeeld te geven. Alle ontwikkelingsplannen voor dorpen, wijken en buurten zullen, met betrekking tot de gewenste retailfunctie, gewijzigd  moeten worden, zodat we over 10-15 jaar nog een leefbaar stadcentrum, leefbare wijken én leefbare dorpen hebben.
Want een goed functionerend winkelcentrum is, zeker in het internettijdperk, écht veel meer dan een aantal winkels bij elkaar!
Want klanten zijn misschien trouw met de mond, maar niet met de voeten!