Archief | maart, 2014

Einde van de winkels?

28 Mrt

Echoput in Alphen aan den Rijn
Webwinkelland lijkt wel erg veel op onze fameuze Echoput. Iedereen die maar wat roept, krijgt een 100-voudige respons, zodat de omstanders wel móeten geloven dat het allemaal waar is. Wie die verhalen in íeder geval geloven zijn de zittende retailers, groot en klein, voor wie hun dagelijks werk niets meer dan “uitstel van executie” lijkt te betekenen. It’s, Free Record Shop, Polaris, wie volgt? Verstijfd als een konijn in het licht van de jager zitten ze in meerderheid op hun einde te wachten. Want, ja, die webwinkel, dát wordt het, dat zegt toch iedereen? Zo leeft het in het land, zo leeft dit ook in ons eigen Alphen aan den Rijn. Zolang ons gemeentebestuur niet begrijpt dat een goed functionerend Stadshart vol recreatief winkelende consumenten een randvoorwaarde is voor het bestaan van de “boodschappencentra” in buurten, wijken en dorpen om ons heen, gaat dat ook niet veranderen en zal het internet tot de ondergang van dat stadshart leiden. En daarmee tot de ondergang van de leefbaarheid in onze stad, en uiteindelijk ook in de kernen om ons heen.
Merkwaardig dat iedereen zo graag in sprookjes gelooft, want al die succesverhalen hebben maar één doel: Alles en iedereen te MISLEIDEN!

Statistieken
• Die succesverhalen zijn gebaseerd op statistieken die al jaren in het eigen voordeel worden uitgelegd. Zo heeft ons grootste postorderbedrijf, Wehkamp, zijn catalogus veranderd in een website en is sindsdien onze grootste webretailer. Terwijl hun omzet voor een heel groot deel afkomstig is uit hun bestaande klantenkring. Met Neckerman is het al niet anders. In feite is het grootste deel van die postorderomzet (en heel veel Direct Marketing omzet) verdwenen en omgezet in webomzet. Het is geen extra omzet!
• Hoewel tegenwoordig bijna alles wel op dat internet te koop is, komt die omzet vooral uit slechts een paar artikelgroepen zoals Boeken, Dvd’s, Speelgoed en Elektronica. In feite vormen discounters als MediaMarkt, Action en Primark een veel groter gevaar voor de zittende retail, dan dat web.
• Omdat steeds meer retailers inzien dat ze wel wat moeten doen, openen ze, met meer of minder succes, steeds vaker eigen webwinkels (Omni-channel). Uiteindelijk bepalen die de laatste jaren een groot deel van de on-line groei. Een Vestzak/Broekzak verhaal.

De Tegenpartij
Het rapport Shopping2020 toont een heel andere kant van dit succesverhaal. Want daaruit blijkt dat meer dan 80% van de webwinkels hun eigenaars nog geen modaal salaris oplevert, het gros kan er niet eens van leven. En meer dan de helft van de webshops die jaarlijks onder bazuingeschal worden opgestart, bestaat nog geen jaar. Kortom, die webwinkel zorgt voornamelijk voor nieuwe armoe, en dat is heel wat anders dan Webwinkel.org naar buiten brengt. Want zelfs de grootste webwinkels moeten hun eerste winst nog laten zien.

Q&A research publiceerde recent een onderzoek onder scholieren in het voorgezet onderwijs, toch ‘de toekomst’ van de webwinkel. En wat blijkt? Hoewel die ‘Millennium generatie’ praktisch met smartphone is geboren, kunnen ze zich een leven zonder winkels niet eens voorstellen. Natuurlijk mét webshop erbij, maar helemaal in lijn met wat mijn concept ‘De Nieuwe Winkelier’ (op http://www.bricksenclicks.me) hen aanbiedt. Blijkbaar heeft de nieuwe generatie, méér dan hun ouders, door dat het wel een saai leven wordt, zonder winkels, en dus zonder winkelstraten en terrassen.

Schuldigen
Zoals ik al schrijf in het artikel “Half Winkelhart? Beter Winkelhart! “ (Vakblad Twinkle, maart 2014) “Helaas, zowel de samenstelling van dat winkelhart áls de weerzin van (zittende) retailers om de oude, vertrouwde, omgeving van de winkelformule uit het pre-internettijdperk te verlaten, spelen de internet ondernemers geweldig in de kaart.” Kortom, die winkeliers, ook in onze gemeente, vormen zelf een veel grotere vijand dan die webwinkels ooit kunnen zijn. En het veel besproken “Omni-channel” (winkel én webshop ernaast) vormt geen reddingsboei, maar is een doodlopende weg. Winkeliers moeten, als Nieuwe Winkeliers, zelf die nieuwe technologie integreren in hun huidige winkels om zichzelf uit het economische moeras te slepen. Wie dat NIET kan, of wil, zal over een paar jaar niet meer bestaan. Want het gaat er natuurlijk helemaal niet om zoveel mogelijk vierkante meters winkelruimte te verhuren, maar, op zo’n klein mogelijk oppervlakte, een Stadshart een enorme aantrekkingskracht op de burgers uit de hele gemeente te laten uitoefenen. Winkels, diensten, horeca en evenementen, omzoomd door parkeerterreinen. Dat vereist een gemeentebestuur die zich niet opportunistisch laat leiden door individuele, en soms collectieve belangen, maar door een duidelijke visie op de toekomst van de hele gemeente. Juist op dit terrein.

Meer
Wil je hier meer van weten? Kijk dan op de 30 blogs die ik op http://www.bricksenclicks.me over dit onderwerp schreef. Of vraag, via een reactie op dit blog, om de “Visie op ons Stadshart” waarvan elke politicus in deze gemeente er al één heeft.

Advertenties

Het Thorbeckeplein voorbij…

21 Mrt

Succes
Na jaren bestuurlijk geklungel heeft Nieuw Elan wethouder Gerard van As dan eindelijk de hele gemeenteraad achter zijn nieuwe plannen met dit plein gekregen. Daar komt nu definitief GEEN winkelruimte, waarvan Alphen er toch al veel te veel heeft. Maar er is, naast woningbouw, nu wel ruimte voor (o.a. gezondheids-)diensten en horeca. Je zou kunnen zeggen dat het Alphense Stadshart aan die zijde wordt afgegrendeld door een combinatie van waterrecreatie en horeca. Natuurlijk feliciteer ik de wethouder met deze stap, al is dit nog slechts een eerste belangrijke stap is op weg naar het ‘bruisende Stadshart’ dat de Alphenaren én de inwoners van de omringende plaatsen goed kunnen gebruiken. Want er moet nog héél veel gebeuren voor ons Stadshart is ‘gered’!

Hooftstraat
Ik heb, eerlijk gezegd, nooit begrepen waarom de Oudshoornseweg zo nodig afgesloten moest worden. Voor mij mag dat ook met de (veel nauwere) Saffierstraat gebeuren, maar zover komt het ook niet. Ik geloof overigens helemaal niet dat de ruim 4.000 Koudekerkers nu het Alphense Stadshart gaan redden, als die 72.000 Alphenaren dat zelf ook niet doen. En ik geloof er helemaal niet in dat de winkeliers aan die Hooftstraat nu ‘binnenlopen’ als die palen de grond uit gaan. Dat ligt wellicht met de horecaondernemingen wat anders, maar de bewinkeling aan de Hooftstraat is nostalgie. En hervestiging van die horeca rond het verkleinde Thorbeckeplein zou de functie van ons Stadshart alleen maar versterken, en de portemonnee van die horeca ondernemers ook! Nieuwe huizen vormen natuurlijk, via hun bewoners, sowieso een impuls voor dat Stadshart, dat geldt zowel voor dat Thorbeckeplein, als voor de gewenste nieuwbouw langs de Thorbeckestraat.

Aarhof
Nu Corio die Aarhof, eindelijk verkocht heeft, komt er zicht op een upgrade van deze inmiddels al 40 jaar oude, dus vreselijk verouderde, trots van Alphen. Dat moet even lucht geven, maar het moet duidelijk zijn dat die Aarhof niet nog een keer 40 jaar meekan. Binnen 10 jaar moet het worden afgebroken en herbouwd op basis van nieuwe inzichten. Intussen kan iedereen constateren dat er al veel leegstand is, en dat daarbij veel winkelruimtes bij elkaar zijn getrokken. Kortom, de Aarhof is allang niet meer het innovatieve en complete winkelcentrum dat het ooit, bij de bouw, was.

Bruisende Bieb
In de oude plannen zou het Cultuurhuis, hét kroonjuweel van de Partij van de Arbeid, met de daarin opgenomen bibliotheek, ons Stadshart doen bruisen. Nu dit instituut in een wat prozaïscher gebouw is gehuisvest, kan toch iedereen constateren dat daar, zelfs na sluiting van het filiaal Ridderhof, weinig bruis uit voortkomt. Hoe kán dat ook wanneer je die ‘winkel’ pas om één uur ’s middags opent. Als ‘de bieb’ een functie moet hebben binnen ons Stadshart, dan moet dat ding open wanneer de winkels open zijn. Jawel, ook op zondag!
Overal zijn er trouwens plannen om die bibliotheek te privatiseren. Persoonlijk vind ik dat een slecht plan, we kunnen beter én goedkoper (zie “Mediawinkel”) één winkel maken waar het kopen, huren én verhandelen van media (boeken, tijdschriften, CD’s en DVD’s) mét horeca, in één geïntegreerde bricks&clicks winkelformule is ondergebracht.

Markt
Hoewel steeds meer marktkooplui met hun tijd meegaan, is zo’n aparte markt in dit internet tijdperk natuurlijk een anachronisme. Als eindelijk de bussen uit het centrum verdwenen zullen zijn, is er, van de Aarhof tot het Stadhuisplein, ruimte voor een mix van permanente kiosken en pop-up-winkels die de huidige marktkramen kunnen vervangen. Dat geeft méér dynamiek in ons centrum omdat je het wel aan een marktkoopman kunt overlaten om zijn aanbod, en zelfs zijn standplaats, permanent af te stemmen op de vraag van het publiek en de mogelijkheden in het Stadshart als geheel.

Compact Stadshart
Zowel in mijn nota “Visie op ons Stadshart” (december 2013) als in het artikel “Half winkelhart? Beter winkelhart!” (vakblad Twinkle, maart 2014) pleit ik voor een herverdeling van de beschikbare winkelruimte. Ons Stadshart moet nu eenmaal méér zijn dan het wijkwinkelcentrum voor onze centrumbewoners. Een goed functionerend Stadshart moet zich richten op recreatief winkelen van álle consumenten in het verzorgingsgebied, waarbij een goede mix van winkels, horeca en diensten noodzakelijk is. Drie supermarkten in dat Stadscentrum, naast de 11 (!) supermarkten en de 2 buurtsupers die er omheen staan, is ronduit belachelijk voor een stad van deze omvang. Als de winkeliers eindelijk inzien dat ze méér van elkaar moeten verschillen, en zich méér op hun eigen doelgroep moeten richten, zullen ze met veel minder kosten (te beginnen met de helft van die peperdure vierkante meters) hun klanten beter kunnen helpen. Tegelijkertijd kan een compact Stadshart veel meer van die ‘Nieuwe Winkeliers’, mét geïntegreerde webshop, herbergen en de klant veel meer beleving bieden dan nu het geval is.

Allemaal Alphenaren
Een modern Stadshart biedt de inwoners in een wijde kring om Alphen aan den Rijn een steeds verrassende mix van winkels, horeca en diensten. Winkels die zowel via de fysieke winkelruimtes als via hun geïntegreerde webshop in feite 24/7 voor hun klanten bereikbaar zijn. In een omgeving waar voldoende parkeerruimte is, en waar de bezoeker zowel kan recreëren als winkelen. En waar natuurlijk een overkoepelende website (portal) via vrij WIFI toegang biedt tot de websites en webshops van de bedrijven in dat Stadshart. Voor we zover zijn, zal er nogal wat water door de Rijn zijn gestroomd, maar is in ieder geval de periode van constante teruggang afgesloten. Te beginnen aan het Thorbeckeplein!

Hooftstraat RIP

8 Mrt

Tekst, uitgesproken tijdens de Ronde Tafel discussie over de Lage Zijde op donderdag j.l.
Ik wil U bij dezen danken voor de uitnodiging hier vanavond te spreken over een onderwerp dat voor U, voor mij, voor de Alphenaren en voor iedereen in onze gemeente heel belangrijk is. Dat onderwerp is de toekomst van het Alphense Stadshart.

Zeker de afgelopen tien jaar heeft de focus gelegen op de ontwikkeling op en rond het Thorbeckeplein. Daarbij is steeds het uitgangspunt geweest dat de jarenlange neergang van ons Stadshart door de ontwikkeling van nieuwe winkels rond dat plein opgelost kon worden. Dit, ondanks de ervaring dat een soortgelijke upgrade aan de Hoge Zijde ook geen kentering bracht in de teruglopende populariteit van ons Stadshart.
We zijn met open ogen in de val van de actieve inertie gelopen.
Iedereen, ook hier op het stadhuis, werkt zich al jaren kapot om dat Stadshart beter te maken, maar we schieten er niets mee op.
Buitengewoon frusterend! En péperduur!

Jarenlang probeerden we vast te houden aan verouderde inzichten en bestaande belangen, terwijl de maatschappij besloot een heel andere weg te gaan. Een probleem waar de meeste stads- en dorpscentra mee kampen, zoals ook uit eigen onderzoek elders blijkt.

Ik ben, als retailprofessional, dan ook erg blij dat dit college, als eerste stap, heeft besloten af te zien van het opnieuw bewinkelen van het Thorbeckeplein en daarvoor een andere invulling wil realiseren.

Want eerdere plannen aan de Hoge én Lage Zijde beoogden slechts een verbetering van de bestaande situatie, geen verandering. Ze waren gebaseerd op resultaten uit het verleden en, zoals U weet, geven die geen enkele garantie voor de toekomst. We kunnen in dit Internet tijdperk onze toekomst niet baseren op extrapolatie van oude glorie.
Maar precies dát hebben we wél gedaan.

Met het oog op een praktischer aanpak van de problematiek heb ik daarom een Visiedocument geschreven en dit zowel aan het college, als aan elke fractie aangeboden. Geen stedebouwkundige visie, deze keer, want het stapelen van stenen maakt nog geen Stadshart. Nee, deze visie is gebaseerd, en moet dat ook zijn, op het verbeteren van het functioneren van ons Stadshart.
• Beter functioneren op meer aspecten dan stedenschoon en architectuur.
• Duurzaam en toekomstgericht functioneren voor de inwoners van onze stad, van de gemeente en van de dorpen om ons heen.
• Functioneren binnen het geheel van winkelcentra die eromheen liggen

Die nieuwe functie voor dat Stadshart betekent dat dit voor álle omwonenden een meerwaarde heeft boven datgene wat ze al in hun eigen wijk of dorp beschikbaar hebben.
Een functie die het Stadshart van Alphen weer ‘The Place to Be’ moet maken voor alle inwoners in en om de stad.

Geachte commissieleden, dát is, zoals U maar al te goed weet, nu niet het geval.
Maar we hebben dan ook een Stadshart dat te veel gericht is op de wensen van de centrumbewoners, en te weinig op de wensen van de meerderheid van de potentiële bezoekers.
Dat Stadshart heeft kansen als winkelhart voor alle inwoners, niet als het vertrouwde dorpshart voor de centrumbewoners.

Dat betekent dat er in de komende tien tot vijftien jaar méér aandacht moet zijn voor winkels die recreatief winkelen ondersteunen. En dat het beleid moet worden gericht op de afbouw van winkels en winkelketens die juist op het boodschappen doen zijn gericht. Boodschappenwinkels horen thuis in de periferie, in leefbare wijken en dorpen, maar níet in een Stadshart.

Hoewel ik zelf het internet als een kans voor retailers zie, en daarvoor het concept van “De Nieuwe Winkelier” ontwikkelde, zie ik ondernemers, ambtenaren én politici eigenlijk alleen maar defensieve acties voeren.
Die Nieuwe Winkelier betekent dat winkels veel kleiner worden, dat ze zich meer gaan specialiseren, en meer met elkaar gaan samenwerken. Alleen zo kunnen ze met minder kosten hun klanten meer bieden. Volledig geïntegreerde formules waarin winkel en webshop elkaar ondersteunen.
Alleen, dát betekent, in een wereld die schaalvergroting gewend is, dat Stadscentra weer compacter worden. Het internet maakt zo ons Stadshart niet dood, maar wel veel afwisselender, met een veel kleinere rol voor ketens dan nu het geval is. Dát biedt Alphen aan den Rijn kansen, met een aantrekkelijk Stadshart dat wordt omzoomd door parkeerterreinen en horeca. De focus was altijd gericht op het aantrekken van steeds meer klanten, maar het is voor winkels én horeca veel aantrekkelijker dat die klanten langer blijven. Omdat ze zich in ‘hun stadshart’ thuis voelen.

Het huidige collegevoorstel zie ik als een belangrijke, zo niet cruciale, eerste stap naar dit aantrekkelijke centrum. Maar niet ik, of uw college, bepaalt wat er hier gebeurt, dát doet U, de nieuw gekozen gemeenteraad, namens de gebruikers van dat Stadshart.
Mijn visie document kan U daarmee alleen maar helpen.
De keuze maakt U zelf!
Dank U wel.