Tag Archives: kerk

Koopzondag: NEE

13 mrt

 

Politiek en Zaken
Waar Edwin ten Brink zijn klanten al beloofde voortaan elke zondagmiddag open te zijn, zal hij bijster teleurgesteld zijn na de bespreking van het B&W voorstel in de gemeenteraad. Want die raad is, in meerderheid, helemaal niet geporteerd voor het idee dat de winkeliers voortaan zelf zouden mogen bepalen of ze hun winkels op zondag zouden openen. Wellicht een kleine vergroting van het aantal ‘koopzondagen’, maar zeker niet elke week. Een bittere pil voor veel Alphenaren, en zeker voor de Vereniging Ondernemingen Alphen aan den Rijn (VOA) die al jaren vrijheid van handelen voor hun leden voorstaat. De situatie blijkt helemaal niet veranderd vergeleken met acht jaar geleden toen een enthousiaste wethouder Robert Blom ook al onverwacht een bloedneus opliep met zijn toch bescheiden voorstel voor 18 koopzondagen. De huidige wethouder Van As legde de beslissing volledig in handen van onze gekozenen, maar die blijken met een dergelijke vrijheid opnieuw geen raad te weten. De koopzondagen blijven daarmee een probleem voor de politiek, en het zo bevochten punt van vrijheid voor de winkeliers heeft voor deze raadsperiode afgedaan.

 

Koopzondag en (Christelijke) Religie
Bij een peiling, deels vanuit de raad opgezet, deels vanuit het vaste panel, bleek eigenlijk al dat deze vooronderstelde relatie geen rol speelde. Tenslotte kun je van misschien slechts 20% van de hele Alphense bevolking stellen dat ze zich principieel tegen die koopzondag uitspreken, en bij dit ‘onderzoek’ bleek dat nauwelijks de helft van de Alphenaren wekelijks op zondag zou willen winkelen. Een grote minderheid is tegen, of kan het niet schelen. Mijn ervaring met dit soort onderzoeken zegt me dat hoogstens een kwart dat ook elke zondag gaat doen. En natuurlijk niet met heel mooi, of juist heel slecht weer. Want deze Alphenaren willen graag in de gelegenheid zijn om, op elk moment dat het hen uitkomt, te KUNNEN winkelen. Ze spreken helemaal niet uit dat ze dat dan ook elke zondag DOEN! Blijkbaar hebben de politici dat ook begrepen, en hebben ze juist daarom, opnieuw, een heel voorzichtige houding aangenomen.
In ieder geval is duidelijk dat, vanuit de resultaten van dat onderzoek, christelijke principes niet de reden kunnen zijn dat het VOA feestje niet door zal gaan.

Koopzondag en Commercie
Om vooral bedrijfskundige redenen, waarover ik al eerder schreef, heeft het voor de grote meerderheid aan winkeliers buiten het Alphense Stadshart helemaal geen zin de winkel op zondag open te doen. Wat ze er op zondag aan klanten bij krijgen, zijn ze op zaterdag weer kwijt. Waar ze, met één koopzondag per maand, de winkel wel kunnen mannen met wat hulpkrachten, kun je dat niet elke week zo regelen. Dát betekent dat winkelpersoneel regelmatig roulerend ook op zondag aan de bak moet, zoals dat in bijvoorbeeld de horeca al heel gewoon is. Dat is niet alleen duurder, natuurlijk pikt niemand het als, tegen het hetzelfde loon, de één wel op zondag moet werken en de ander (vanwege principes) niet. Je kunt dat wel ontkennen, of naar de toekomst schuiven, maar dat uiteindelijk IEDEREEN in de retail op zondag moet werken, is een feit.
Het is daarom maar de vraag of in een stadje als Alphen aan den Rijn de voordelen, in de vorm van extra inkomsten, wel tegen de nadelen, qua geld én organisatie, opwegen. Ik vrees dat dit bij veruit de meeste winkeliers negatief uitvalt.

Stadshartperikelen
Natuurlijk lossen extra koopzondagen de huidige problemen in ons Stadshart niet op. Want waarom zouden de mensen die op zaterdag elders gaan winkelen, opeens wel op zondag dat Alphense Stadshart gaan bezoeken. Als ze het op zaterdag al niet aantrekkelijk vinden, dan zal dat immers op zondag (omdat dan toch veel winkels dicht zullen blijven) zeker niet het geval zijn. Tenzij je, zoals ik dat al jaren geleden beschreef, als Stadshartondernemers gezamenlijk besluit de ‘zondagsrust’ gezamenlijk opnieuw uit te vinden. Helaas lijkt niemand verder te denken dan het openen van winkeldeuren. Nu kan VOA vice-voorzitter Edwin ten Brink wel stellen dat “Veel omzet verdwijnt naar omliggende steden”, maar waarom dat probleem (dat is op alle dagen zo) opeens over is met een wekelijkse ‘koopzondag’ is mij volstrekt onduidelijk. Tenslotte zijn we omringd door grote steden die zo hun eigen aantrekkingskracht hebben op consumenten, en verdwijnt er steeds meer ‘traditionele omzet’ naar gespecialiseerde beleveniswinkels buiten dat Stadshart. Van Tuincentra tot IKEA’s en andere grootschalige winkelcentra, zoals de Goudse Poort of Alexandrium.
Die omzet komt echt nooit terug.

Koopzondag en Supermarkt
Natuurlijk gaan, in wát voor type winkelcentrum ook, vrijwel alle supermarkten open. Dát maakt de actie van Ten Brink Foodretail wel duidelijk. Want het moeten accepteren dat slechts een paar supermarkten op zondagmiddag ‘avondverkoop’ houden, is beslist een tantaluskwelling voor andere supermarkteigenaars. Die hebben toch al de neiging om alles wat ‘de buren’ aanbieden, snel op te nemen. Alleen, gaan consumenten nu opeens veel meer eten kopen omdat het op elk moment te koop is? Misschien is het wel net andersom, en kiest men gewoon, elke dag opnieuw, om zelf eten te kopen, óf ergens anders te gaan eten. Zoals dat in de US al heel gewoon is. In ieder geval zal een aantal mensen besluiten voortaan hun zaterdagse boodschappen maar op zondag te gaan doen. Maar dat gaat niet voor meer omzet zorgen, wel voor (aanzienlijk) meer kosten.
En, laten we wel zijn, ook op zondag zul je voor Digros naar Leiderdorp of Ter Aar moeten, en voor JUMBO naar Nieuwkoop of Hazerswoude. En ook voor andere ketens met een ander soort assortiment, zoals Plus of Ekoplaza, zullen we nog steeds naar elders moeten gaan. Kortom, ook in supermarktland spelen een aantal problemen die met die wekelijkse koopzondag hoogstens nog zichtbaarder worden.

Gelukkig hebben we in Alphen aan den Rijn nog wel wat anders te doen dan op zondag winkels aflopen die de rest van de week ook gewoon open zijn. Voor de kerkganger is het natuurlijk elke zondag koopzondag, anderen zijn al jaren actief in ‘rondjes meer’ of andere takken van sport of cultuur, en met een abonnement op Avifauna of het Archeon ben je letterlijk ‘uit in eigen land’. En voor velen is de eigen achtertuin, balcon of bootje natuurlijk een prima plaats om de zondag door te komen.

Koopzondag splijtzwam in college?

23 feb

Bonje
Volgens Alphen.CC is er bonje in het Alphense college, nu wethouder Tseard Hoekstra zich als lijsttrekker van de VVD in ‘groot Alphen’ profileert door, heel populistisch, te pleiten voor ongebreidelde openstelling van winkels op zondag. Maar tegelijkertijd blijft hij meedoen in het collegiale gemeentebestuur van het huidige Alphen aan den Rijn, waarin niet iedereen zo kapot is van dat idee. Om maar niet te spreken van de gemeenteraad, die immers, nog maar een paar jaar geleden, zelfs een uitbreiding naar 18 koopzondagen al te veel van het goede vond. Dus vindt hij collega wethouder Kees van Velzen op zijn pad, een CDA-er die zich nog wel herinnert waar die C in de partijnaam voor staat. Merkwaardigerwijze niet CU-wethouder Michel du Chatinier, die vindt dat de zorgen van zijn politieke achterban hierover niet zijn zorgen zijn. Benieuwd wíe bij de CU (nu zonder SGP) de verkiezingskar gaat trekken, want nu Michel het college belangrijker vindt dan de uitgangspunten van zijn partij, zal hij zich toch moeilijk als lijsttrekker voor de ChristenUnie kunnen vertonen.
Want, hoe dan ook, de verkiezingsstrijd is begonnen!

Koopzondag kost alleen maar geld
Er zullen niet veel Christenen te vinden zijn die de winkelopenstelling op zondag een verrijking van hun leven zullen vinden. Dát geldt, als privé persoon, ook voor mij! Maar ik hoef, voor die afwijzing, helemaal niet zo principieel te zijn! Tenslotte vallen winkels, hun vestigingsplaats én hun openstelling, binnen mijn vakgebied. Als retailspecialist durf ik rustig te stellen dat die zondagsopenstelling voor de modale winkelier, klein of groot, zelfstandig of binnen een keten, één grote verliespost gaat betekenen. Zeker in crisistijd. Tenslotte hoef je geen groot econoom te zijn om te berekenen dat als de 17 miljoen consumenten 5-10% minder te besteden hebben, het voor de totale omzet niet uitmaakt hoelang de winkels open zijn. Die omzet gaat mét en zonder koopzondag toch wel naar beneden. En de winst, toch al een zeldzaam verschijnsel in retailland, gaat nog veel harder naar beneden. Want elk uur dat je extra open gaat, kost ook extra geld. Voor de grotere bedrijven, o.a., omdat ze extra personeel nodig hebben, voor de kleinere omdat zij, op zondag of op een andere dag, dicht moeten blijven terwijl de andere winkels wel omzet boeken (opportuniteits kosten). Tenslotte moet ook die kleine winkelier wel eens slapen, lijkt me. Hoe dan ook, GEMIDDELD verdienen die winkels allemaal minder door die zondagsopening. Natuurlijk zijn er altijd wel uitzonderingen te bedenken, of het winkelcentrum nu wel dan niet binnen een ‘toeristisch gebied’ ligt. Er is dus altijd wel een retailer te vinden die zich op zo’n dag beter profileert dan de rest, maar het gros gaat er gewoon geld op toeleggen.

Waarom dan toch?
Ach, winkeliers grijpen zich graag vast aan strohalmen. Natuurlijk, zo lang andere winkelcentra nog dicht zijn, krijg je altijd een paar extra klanten in je winkel, maar zo gauw deze ‘koopzondag’ gekte overal toeslaat, geldt dat niet meer, natuurlijk.
En een koopzondag in dorps-, wijk- of buurtcentra is helemaal onzin. Want wat die klant nou elke zondagmiddag in al die kleine, qua aanbod heel beperkte, winkelcentra moet doen, ík zou het niet weten. De winkelier zelf ook niet, overigens. Maar ja, de buurman doet het, dus…

Beleef Alphen, op zondag!
Wellicht zou een permanente koopzondag in winkelcentra met de omvang van het Stadshart van Alphen aan den Rijn een maatschappelijke functie kunnen hebben, maar dan moet er wel wat veranderen. Winkelen op een koopzondag, zoals dat al 12x per jaar kan, is in onze stad immers allerminst een genoegen. Het is trouwens niet voor niets dat ons Stadshart al bijna tien jaar lang steeds MINDER bezoekers trekt. Daar gaat een ‘koopzondag’, zoals Tseard Hoekstra dat voor ogen staat, NIETS aan veranderen. Niemand heeft een tweede zaterdag nodig.
Al in 2007 publiceerde ik een stuk onder de naam “Beleef Alphen, op zondag!” Waarom? Wel, het lijkt hoe dan ook een kwestie van tijd voor die koopzondag een feit is. Tenslotte zegt 2/3 van het Nederlandse volk niets met het christendom, en dus met de zondagsrust, te maken te hebben. Dat gaan we dus niet tegenhouden. Dan kun je heel principieel blijven afwijzen, maar ook gaan denken aan een alternatieve invulling van wat toch een ‘rustdag’ moet blijven. En dat kun je door die zondag, maar dan voor iedereen op eigen wijze, tot de wekelijkse belevenis te maken die het ooit was. In de ochtend zal de één blijven uitslapen, de ander een wandeling maken, een derde uitgebreid met de hele familie ontbijten en, gelukkig, gaan er nog steeds hele drommen naar de kerk. Dan kun je de middag invullen met allerlei activiteiten die direct of indirect bijdragen aan het recreatieve karakter van die dag. Dus niet ALLEEN de winkels openstellen, want dát zal niet genoeg zijn om, als het nieuwtje eraf is, de klant te blijven trekken. Nee, verenigingen van allerlei aard, koren, culturele instellingen (zoals muziekschool), maar ook kerken, zullen van alles en nog wat organiseren om de inwoners naar het centrum van de gemeente te lokken en hen daar bezig te houden.

Nadenken
Het is zo jammer dat een dergelijke discussie direct weer uitloopt in politieke slogans. Dat levert de gemeente, haar inwoners, het Stadshart, én de ondernemers, immers niets op. En zo’n maatregel kun je ook niet zomaar terugdraaien, helemaal niet, eigenlijk. Helaas, ook Tseard Hoekstra realiseert zich te weinig dat die winkels open blijven, tót de ondernemer de bedrijfskundige realiteit onder ogen ziet, óf het bedrijf failliet gaat door extra kosten bij lagere omzetten. En of de VVD dát op zijn geweten wil hebben….
We moeten eens leren nadenken, in plaats van maar van alles te doen.

Enfin, de bedoelde publicatie heeft jarenlang op de site van ‘Leefbaar Alphen’ gestaan, en moet worden geüpdatet. Dát gaat binnenkort gebeuren, maar wie eerder belangstelling heeft, reageert maar op dit blog.