Tag Archives: Thorbeckeplein

Hypocriet

25 feb

Sorry, lezers, maar dat was toch het eerste woord dat bij me opkwam toen ik de ontboezemingen van onze vriend John Vermeer vanochtend las op Alphens.nl en het AD/GH. In de afgelopen tien jaar heb ik regelmatig aandacht gevraagd voor de ongewenste ontwikkelingen rond stadsruïne de Baronie en later van de peperdure ongein rond onze Rijnhaven. John Vermeer daarentegen heeft al die jaren die plannen alleen maar gesteund! Pas nu hij als eigenaar van het Nutsgebouw geconfronteerd wordt met ongewenste concurrentie, en zijn eigen portemonnee gevaar loopt, slaat hij alarm.
Daar heeft het Nederlandse woordenboek maar één term voor: HYPOCRIET!

John Vermeer

Ach, eerlijk gezegd weet ik niet zoveel van John Vermeer. Blijkbaar heeft hij als directeur van de Variant groep zijn financiële schaapjes op het droge gebracht, en ging zich vanaf dat moment wijden aan een nieuwe hobby: De Machtigste Man van Alphen worden!
En warempel, dat is hem nog gelukt ook, als voorzitter van de VOA, onze plaatselijke ondernemersclub. Een functie die hij uitbouwde tot een status die een bijna koninklijk afscheid in onze noodlijdende schouwburg Castellum rechtvaardigde. Gelukkig lijkt de huidige VOA voorzitter, Eric Carree, wat meer down to earth te opereren. Intussen kwam John met een heleboel initiatieven die allemaal het planstadium niet eens haalden. Uiteindelijk lukte het hem zelfs de nodige mensen enthousiast te maken voor een (onhaalbaar) plan voor horeca, zeilschool én huisjes op het water van de Zegerplas, maar die liet hij, met dat plan, fluks in de steek toen zich een beter idee aandiende: Het Nutsgebouw.

Macht

Vreemd genoeg heeft dezelfde John Vermeer ruim 10 jaar de tijd gehad zijn stempel op die VOA, maar ook op het economisch beleid van de gemeente Alphen te drukken. Jarenlang, ook na zijn langgerekte afscheid als voorzitter, heeft hij veel invloed gehad op de economische politiek in Alphen aan den Rijn. Bij zijn afscheid regende het nog waardering uit zijn mond voor ons college. Nu klinkt er heel wat anders uit zijn mond. De man die elke week bij Gerard van As koffie ging drinken stelt nu (en AD journalist Jan Belt gaat dat zeker niet afzwakken) dat “het college uit de bocht vliegt met het Rijnhavenplan”! Blijkbaar heeft John nooit geleerd dat “MACHT” stopt op het moment dat je het gaat toepassen. John de VOA voorzitter was iemand anders dan John de horecabaas, en het hele stadhuis weet dat!

Zeeman

Laten we wel wezen, ik zet Jan Zeeman rustig op hetzelfde voetstuk als mannen als Anton Dreesmann of Jaap Blokker. Alleen, anders dan hun gebruikelijke kring ja-knikkers, heb ik rustig kritiek als hun plannen wat al te veel uit balans zijn. Ook Jan Zeeman kan maatschappelijk onwenselijke activiteiten rond de Baronie niet camoufleren met leuke activiteiten elders. Maar ja, als je in Alphen, en zeker bij de VOA, aanmerkingen had op Jan Zeeman, werd je nog net niet in het openbaar gestenigd. Nou ja, wel met woorden, zoals door John Vermeer. Die Jan Zeeman nú opeens  een ‘rupsjenooitgenoeg’ noemt! Alsof hij dat niet altijd is geweest!

Jarenlang heb ik met lede ogen gezien hoe de toenmalige wethouder Robert Blom, gevolgd door ambtenaren en journalisten, elk jaar opnieuw zijn rondgang maakte rond onze stadsruïne. Natuurlijk in de hoop dat die, door de gemeenteraad heilig verklaarde, brok stenen ook na zeven jaar als het bijbelse Jericho in elkaar zou storten. Helaas! Maar op 12 september 2009 schreef ik ‘Baronie als Klapsigaar’ op dit blog, toen Jan Zeeman hiervoor plannen formuleerde die vér uitstaken boven de natuurlijke rol als buurtwinkelcentrum. Maar je hoorde John Vermeer niet. Ook niet toen Jan Zeeman, die de gemeente zo gek had gekregen dat winkelcentrum voor 4 miljoen Euro bereikbaar te maken, in een glossy van Info Business zelfs aankondigde er een luxe trekker voor de hele regio van te maken. En dát is toch echt de functie van ons Stadshart! Maar VOA en John vonden het opnieuw allemaal prima. Geen millimeter support voor mijn kritiek op die irrealistische plannen die toch een opmaat waren tot de bouw van het nieuwe Zeemanimperium rond de Rijnhaven waarmee John Vermeer nu opeens zoveel moeite heeft. En opnieuw is het de gemeente die daarvoor betaalt.

Rijnhaven

Ik heb me al in 2014 openlijk afgevraagd hoeveel Alphenaren überhaupt weten waar die Rijnhaven, met zijn deprimerende omgeving, eigenlijk ligt. Natuurlijk heb ik ook Robert Blom eens een tranentrekkend verhaal over een nieuw Rijnhaven horen vertellen, maar iedereen zag dat als een politiek sprookje. Maar opeens was er, nadat er een (dure) modus was gevonden om eindelijk van chemiebedrijf Biesterveld af te komen, niet alleen een projectgroep Rijnhaven, met een echte projectmanager. Nee, opeens kwamen er allemaal doldwaze plannen naar buiten om daar het kloppende creatieve hart van Alphen te maken, alsof ‘Parkvilla’ niet bestond. Op dit moment gooit de gemeente zelfs 5 miljoen Euro in die waterpoel om deze, met een gloednieuwe brug, bereikbaar te maken voor sloepen. U begrijpt, geen enkel woord van kritiek van John Vermeer, hoewel ik zelfs berekende dat een jachthaven daar al nauwelijks iets opleverde voor de Baronie, laat staan voor het Stadshart.

Maar ja, je kunt op het stadhuis mooie plannen maken voor kleinschalige bedrijfjes in kunst en cultuur, we weten maar al te goed dat dit soort initiatieven geen cent gaat opleveren. Die ruimte kun je dus beter verpatsen aan een sloepenbouwer en een grootschalige horecavoorziening, en dus zijn de lokale kunstenaars van het terrein geschopt en kan Zeeman hier ongehinderd ‘ondernemen’! Een situatie waar John Vermeer in het verleden ongetwijfeld alleen maar lof voor zou hebben, maar die hem nu, als nieuwbakken horecaondernemer, in het AD tot een woede uitbarsting brengt!
Met dezelfde argumenten die ik al tien jaar, tot zijn ergernis, naar voren bracht.

Intussen ben ik niet bepaald meer de enige die zich afvraagt wie al dat nieuwe aanbod aan extra maaltijden, en extra drank, waarmee Alphen opeens wordt overspoeld, gaan consumeren. Maar dát heeft hier natuurlijk niets mee te maken!

ACTION en LA PLACE

24 aug

Eindelijk positieve ontwikkelingen
De Ridderhof
Ik denk niet dat winkelcentrum De Ridderhof in Alphen aan den Rijn kan overleven zonder de ingrepen zoals Dick Vos en ik dat in het ‘Knots’ boekje hebben beschreven. Maar het zal elke Riddervelder duidelijk zijn dat de nieuwe ACTION meer bijdraagt aan de leefbaarheid van de wijk, en de omzetkansen van de retailers daar, dan de zoveelste supermarkt. Jaren geleden voorspelde ik al dat het oude ‘wijkwinkelcentrum’ naast de Herenhof alleen overlevingskansen als ‘laaggeprijsd buurtwinkelcentrum’ zou hebben. Hoewel eigenaren en veel winkeliers ervoor kozen helemaal niets te doen, is het dat natuurlijk allang geworden, en de komst van de Action is daarvan een duidelijk bewijs.
De Lage Zijde
Een aantal politici blijven strijden voor een openbare culturele functie van het aloude Nutsgebouw aan het Thorbeckeplein. Ook de nodige lokale ondernemers zagen dat pand als een welkome mogelijkheid om rijk te worden. Terwijl, nu het er zo eenzaam staat, toch ook een niet bouwkundige zoals ik, al gauw duidelijk wordt dat er grote investeringen nodig zijn om dat pand tot een ‘Place to be’ voor vooruitstrevend Alphen te maken. De gemeente heeft dat geld niet (meer), en deze ondernemers hadden het ook niet, dus mag de stad, en de gemeente, blij zijn dat het bloeiende deel van V&D, La Place, het tot startpunt maakt voor haar nieuwe horeca/retailformule.
Daarnaast lijkt, met de bouw op het voormalige Thorbeckeplein in volle gang, ook een oplossing gevonden te zijn voor de bebouwing van het Aarplein. Het wordt dus tijd om nieuwe keuzes te maken voor onze openbare bibliotheek. Waar het, nét als in de winkels, gewoon totaal anders moet in dit internet tijdperk. Het huidige business model is, net als dat van de muziekschool, immers al bijna vijftig jaar oud!
De Hoge Zijde
Na alle geblaat over prachtige, maar absoluut onhaalbare ‘hotel’ initiatieven rond de oude Bonifaciusschool, lijkt er nu eindelijk een oplossing in zicht die recht doet aan dit beeldbepalende gebouw aan het omloopkanaal. Nu nog (dat is nu wel bewezen, lijkt me) de commercieel onbruikbare ‘Kunstverdieping’ (de winkel kan blijven) wegbreken, dan kan de monumentale Adventskerk weer haar plek in het Alphense Stadshart terugkrijgen.

ACTION
Discounter Action is groot gegroeid omdat de bestaande grote retail concerns, waaronder Blokker, zichzelf blokkeerden in “Actieve Inertie”. Een vorm van navelstaren die grote en vanouds succesvolle bedrijven als Blokker, V&D en HEMA ten gronde richt, ten gunste van ACTION (Zoals Primark en MediaMarkt dat in andere markten deden), dat overal nieuwe vestigingen opent. Green dacht een goede slag geslagen te hebben door ACTION, en vooral de klanten van die ACTION, binnen het BARONIE complex te halen. Maar nu Alphen-Noord haar eigen ACTION winkel krijgt in De Ridderhof, zullen er beslist veel minder Alphenaren de trip over de rivier maken. Tenslotte, een Hoogvliet, een LIDL en een Primera hebben we hier ook wel, er is geen Albert Heijn vestiging aan de Hoge Zijde, en ook de enige echte JUMBO van de stad staat in ‘Noord’. Nee, voor zover de plannen voor een regionale betekenis van die Baronie al niet door de commerciële invulling (of juist het gebrek daarvan) ervan al eerder schipbreuk leden, nu is de doelgroep gehalveerd. En wordt De Baronie het buurtwinkelcentrum waarvoor het niet werd gebouwd. Een verklaarbare actie van ACTION, maar één die exploitant Green van Jan Zeeman niet blij zal maken. De winkeliers daar ook niet, uiteraard. Ook de timing, zonder Julianabrug, is dodelijk, in dezen.

LA PLACE
La Place heeft zich in de afgelopen decennia zo ontwikkeld dat deze restaurantformule het warenhuis V&D helemaal niet meer nodig heeft. De pilotvestiging in het Alphense Nutsgebouw bewijst dat voldoende. Maar omgekeerd is dat helemaal niet het geval, V&D heeft La Place hard nodig om te overleven.

Voor een warenhuis als V&D waren, vijftig jaar geleden, het bezit van zowel een supermarkt als een restaurant een vanzelfsprekendheid. De supermarkt verdween met de overname van de EDAH supermarktketen, en daarmee verdween de ‘Boodschappenfunctie’ van de winkel. De kunst van het leiden van dit bedrijf bestond erin dat je die ‘boodschappenfunctie’ kunstig vervlocht met het ‘recreatief winkelen’, het tonen van ‘de wereld’ in een tijd dat internet, en zelfs kleuren-TV nog niet bestond, en, natuurlijk, gezellig bijkletsen in het café-restaurant in een Nederland dat nog niet vergeven was van de horecagelegenheden en terrassen. Het is een publiek geheim dat V&D er nooit in geslaagd is de transitie naar een moderne koopbelevenis te maken. Intussen vielen, ook door de concentratie op speciaalzaken door Anton Dreesmann, steeds meer afdelingen weg. Wie nu over de ‘speelgoedafdeling’ loopt, kan zich niet voorstellen dat V&D, met sport, camping en kantoorboekhandel, daarin ooit marktleider was. Maar met het verdwijnen van die supermarkten waren er opeens mogelijkheden voor de ontwikkeling van een compleet nieuwe restaurantformule op de begane grond: La Place.
Wie nu voor de V&D vestiging in Alphen aan den Rijn staat, ziet eigenlijk alleen maar La Place, links het restaurant, rechts de counter. Om het eigenlijke warenhuisaanbod te bereiken moeten de Alphense klanten tussen de etensdampen doorlopen.

Tja, ze kunnen vanuit V&D meer beweren, maar met een gloednieuwe vestiging, mét terras aan de verbrede Aar, die ook ’s avonds open is, zal de oude vestiging, een paar honderd meter verder, teveel klanten verliezen om nog rendabel te zijn. Alleen, is V&D rendabel zonder La Place? Beslist niet, de economie van een warenhuisbedrijf kennende. Dus als iemand nog ideeën heeft voor 1500 m2 winkeloppervlak midden in de stad? Een overdekte markt, als synthese van de huidige weekmarkten én City Bazaar? Op de begaande grond is dat zeker een mogelijkheid, toch?

Het Thorbeckeplein voorbij…

21 mrt

Succes
Na jaren bestuurlijk geklungel heeft Nieuw Elan wethouder Gerard van As dan eindelijk de hele gemeenteraad achter zijn nieuwe plannen met dit plein gekregen. Daar komt nu definitief GEEN winkelruimte, waarvan Alphen er toch al veel te veel heeft. Maar er is, naast woningbouw, nu wel ruimte voor (o.a. gezondheids-)diensten en horeca. Je zou kunnen zeggen dat het Alphense Stadshart aan die zijde wordt afgegrendeld door een combinatie van waterrecreatie en horeca. Natuurlijk feliciteer ik de wethouder met deze stap, al is dit nog slechts een eerste belangrijke stap is op weg naar het ‘bruisende Stadshart’ dat de Alphenaren én de inwoners van de omringende plaatsen goed kunnen gebruiken. Want er moet nog héél veel gebeuren voor ons Stadshart is ‘gered’!

Hooftstraat
Ik heb, eerlijk gezegd, nooit begrepen waarom de Oudshoornseweg zo nodig afgesloten moest worden. Voor mij mag dat ook met de (veel nauwere) Saffierstraat gebeuren, maar zover komt het ook niet. Ik geloof overigens helemaal niet dat de ruim 4.000 Koudekerkers nu het Alphense Stadshart gaan redden, als die 72.000 Alphenaren dat zelf ook niet doen. En ik geloof er helemaal niet in dat de winkeliers aan die Hooftstraat nu ‘binnenlopen’ als die palen de grond uit gaan. Dat ligt wellicht met de horecaondernemingen wat anders, maar de bewinkeling aan de Hooftstraat is nostalgie. En hervestiging van die horeca rond het verkleinde Thorbeckeplein zou de functie van ons Stadshart alleen maar versterken, en de portemonnee van die horeca ondernemers ook! Nieuwe huizen vormen natuurlijk, via hun bewoners, sowieso een impuls voor dat Stadshart, dat geldt zowel voor dat Thorbeckeplein, als voor de gewenste nieuwbouw langs de Thorbeckestraat.

Aarhof
Nu Corio die Aarhof, eindelijk verkocht heeft, komt er zicht op een upgrade van deze inmiddels al 40 jaar oude, dus vreselijk verouderde, trots van Alphen. Dat moet even lucht geven, maar het moet duidelijk zijn dat die Aarhof niet nog een keer 40 jaar meekan. Binnen 10 jaar moet het worden afgebroken en herbouwd op basis van nieuwe inzichten. Intussen kan iedereen constateren dat er al veel leegstand is, en dat daarbij veel winkelruimtes bij elkaar zijn getrokken. Kortom, de Aarhof is allang niet meer het innovatieve en complete winkelcentrum dat het ooit, bij de bouw, was.

Bruisende Bieb
In de oude plannen zou het Cultuurhuis, hét kroonjuweel van de Partij van de Arbeid, met de daarin opgenomen bibliotheek, ons Stadshart doen bruisen. Nu dit instituut in een wat prozaïscher gebouw is gehuisvest, kan toch iedereen constateren dat daar, zelfs na sluiting van het filiaal Ridderhof, weinig bruis uit voortkomt. Hoe kán dat ook wanneer je die ‘winkel’ pas om één uur ’s middags opent. Als ‘de bieb’ een functie moet hebben binnen ons Stadshart, dan moet dat ding open wanneer de winkels open zijn. Jawel, ook op zondag!
Overal zijn er trouwens plannen om die bibliotheek te privatiseren. Persoonlijk vind ik dat een slecht plan, we kunnen beter én goedkoper (zie “Mediawinkel”) één winkel maken waar het kopen, huren én verhandelen van media (boeken, tijdschriften, CD’s en DVD’s) mét horeca, in één geïntegreerde bricks&clicks winkelformule is ondergebracht.

Markt
Hoewel steeds meer marktkooplui met hun tijd meegaan, is zo’n aparte markt in dit internet tijdperk natuurlijk een anachronisme. Als eindelijk de bussen uit het centrum verdwenen zullen zijn, is er, van de Aarhof tot het Stadhuisplein, ruimte voor een mix van permanente kiosken en pop-up-winkels die de huidige marktkramen kunnen vervangen. Dat geeft méér dynamiek in ons centrum omdat je het wel aan een marktkoopman kunt overlaten om zijn aanbod, en zelfs zijn standplaats, permanent af te stemmen op de vraag van het publiek en de mogelijkheden in het Stadshart als geheel.

Compact Stadshart
Zowel in mijn nota “Visie op ons Stadshart” (december 2013) als in het artikel “Half winkelhart? Beter winkelhart!” (vakblad Twinkle, maart 2014) pleit ik voor een herverdeling van de beschikbare winkelruimte. Ons Stadshart moet nu eenmaal méér zijn dan het wijkwinkelcentrum voor onze centrumbewoners. Een goed functionerend Stadshart moet zich richten op recreatief winkelen van álle consumenten in het verzorgingsgebied, waarbij een goede mix van winkels, horeca en diensten noodzakelijk is. Drie supermarkten in dat Stadscentrum, naast de 11 (!) supermarkten en de 2 buurtsupers die er omheen staan, is ronduit belachelijk voor een stad van deze omvang. Als de winkeliers eindelijk inzien dat ze méér van elkaar moeten verschillen, en zich méér op hun eigen doelgroep moeten richten, zullen ze met veel minder kosten (te beginnen met de helft van die peperdure vierkante meters) hun klanten beter kunnen helpen. Tegelijkertijd kan een compact Stadshart veel meer van die ‘Nieuwe Winkeliers’, mét geïntegreerde webshop, herbergen en de klant veel meer beleving bieden dan nu het geval is.

Allemaal Alphenaren
Een modern Stadshart biedt de inwoners in een wijde kring om Alphen aan den Rijn een steeds verrassende mix van winkels, horeca en diensten. Winkels die zowel via de fysieke winkelruimtes als via hun geïntegreerde webshop in feite 24/7 voor hun klanten bereikbaar zijn. In een omgeving waar voldoende parkeerruimte is, en waar de bezoeker zowel kan recreëren als winkelen. En waar natuurlijk een overkoepelende website (portal) via vrij WIFI toegang biedt tot de websites en webshops van de bedrijven in dat Stadshart. Voor we zover zijn, zal er nogal wat water door de Rijn zijn gestroomd, maar is in ieder geval de periode van constante teruggang afgesloten. Te beginnen aan het Thorbeckeplein!

Vage plannen voor Lage Zijde?

22 feb

Schone Schijn
Natuurlijk zijn wij Alphenaren verwend met het ene na het andere fraai getekende vergezicht op de ‘Bruisende Lage Zijde’ die ons al tien jaar wordt beloofd. Niets was te gek, geld speelde, zeker na de NUON injectie, voor het bureau Stadshart geen rol, en dus werd ons ook een 3D animatie van de Vliegende Alphenaar niet onthouden.
Natuurlijk weet iedereen nog hoe mooi ons ‘Waterfront’ eruit zou zien, en hoe de paar sloepeigenaren in onze gemeente misschien wel rondjes zouden kunnen varen via de Zegerplas. Hoewel, bij deze laatste droom hoorde een forse bult in de Oranje Nassausingel en dát ging zelfs de super-optimisten op het Stadhuis té ver.
Maar ja, je raakt aan die fraaie vergezichten gewend, en ook dat deze schone schijn bedriegt! Die klagende Alphenaren lijken, zeker nu dat voor hen voordelig is, over een wel heel kort geheugen te beschikken. Want die prachtige plaatjes hadden immers één ding gemeen: we gaan het allemaal NIET meemaken.

Nieuw Elan
Je hoeft natuurlijk niet weg te lopen met onze nieuwe wethouder Van As, maar hij tovert wél gelijk een nieuwe aanpak uit de hoed. Mits de raad inziet dat de al geïnvesteerde 78 miljoen Alphense Euro’s nooit terugkomen als er niet nogmaals 16 miljoen Euro wordt geïnvesteerd, ligt nog vóór het einde van dit jaar alles rondom het Thorbeckeplein plat. Zodat er ook létterlijk niets meer in de weg staat van nieuwe initiatieven mét en rond dat plein. Het werd tijd eens te stoppen ons burgers oneetbare worsten voor te hangen, en daarom is het juist goed om de invulling van deze plannen, die immers door ánderen dan de gemeente gerealiseerd moet worden, wat vaag te houden. Daar past dat ‘wazige’ plaatje dus heel goed bij, want alleen op die manier kan iedere geïnteresseerde investeerder daar het eigen ‘plaatje’ bij bedenken. En dát stimuleert fantasie, initiatief én werkelijkheidszin. Zaken die aan onze Lage Zijde lang ontbraken!

Nieuwe horizonten
Maar er zijn in slechts een paar maanden, ongetwijfeld ‘geholpen’ door het echec van VORM, wel degelijk een aantal grote stappen genomen:
1. Het Thorbeckeplein wordt definitief GEEN winkelgebied! En dat betekent ook dat de verrommelde bewinkeling van de Hooftstraat een zachte dood gaat sterven. Jammer? Misschien voor de paar ondernemers die daar nog andere plannen hadden, maar de bewoners van Alphen aan den Rijn zijn alleen gebaat bij een compact, aantrekkelijk, stadshart. Niet bij handhaving van de al honderd jaar verspreide bewinkeling in drie simpele lintdorpen langs de Rijn.
2. Autoverkeer kan weer door de Hooftstraat via het Thorbeckeplein rijden zodat veel inwoners zich minder opgesloten zullen voelen. Vandaar kunnen die óf gaan parkeren op het Aarplein of de Aarhof, óf doorrijden naar de Oranje Nassausingel. Nu nog de paaltjes eruit bij de Oudshoornse kerk, dan kunnen zelfs Koudekerkers weer in Alphen terecht. Maar uiteindelijk ligt de ‘redding’ van ons Stadshart niet bij deze ontsluiting, hoewel ook Van As het nog altijd over de Hooftstraat als ‘aanloopstraat’ heeft, een planologisch verkeerde term, want wie komen daar allemaal ‘aanlopen’?
3. Er wordt ingestoken op woningbouw rond dat Thorbeckeplein. Dát is goed, want meer bewoners in het centrum verlevendigt dat alleen maar. Zelf opteer ik daarbij vooral op jongerenhuisvesting (HAT eenheden) omdat de groeiende hoeveelheid één- en tweepersoons huishoudens natuurlijk niet in te dure 4-kamerappartementen gehuisvest hoeven worden. In de plint van die nieuwe gebouwen kunnen, naast woningen, ook voorzieningen gehuisvest worden, terwijl er ook zeker plaats zal zijn voor een paar restaurants of (dag)café’s.
4. De kans dat de weekmarkt, die eigenlijk álle andere activiteiten op en rond het Thorbeckeplein blokkeert, daar terugkomt is heel klein, met name nu dat plein, o.a. door de verkeersfunctie, flink wordt verkleind. Dan kan het ook eindelijk worden ‘aangekleed’ met openbaar groen.
5. Het Nutsgebouw wordt, als gepland, vrijgezet en krijgt definitief een horecabestemming met terrassen langs de Kromme Aar én op dat Thorbeckeplein.
6. Om die horecafunctie een onderscheidende plaats te geven, zal de Kromme Aar worden verbreed, en vanaf de Oude Rijn, toegankelijk gemaakt worden voor kleine schepen, zoals de in onze omgeving populaire sloepen.
7. Hoewel de Aarhof over 10 jaar beslist herbouwd moet worden, is de recente overname belangrijk om het huidige gebouw een heel noodzakelijke boost te geven, zodat het die jaren ook kan blijven functioneren.

Visie
Het belangrijkste resultaat in het recente politieke proces was wel dat het Stadshart nu als één geheel onder één bestuurder valt. Maar dát heeft natuurlijk niet veel zin als voor dat geheel geen visie klaarligt als basis voor het ‘concept’ Stadshart. Want wat moet, over 10-20 jaar, de functie van dat Stadshart zijn voor álle Alphenaren, en voor de bewoners van de overige kernen die de nieuwe gemeente al heeft en ongetwijfeld nog gaat krijgen. Het moet toch zonneklaar zijn dat ons Stadshart nog vooral als het vroegere dorpshart functioneert. Natuurlijk is dat handig voor de centrumbewoners, maar al die ‘boodschappenwinkels’ irriteren het veel grotere bevolkingsdeel die in de omliggende wijken en kernen woont. Om dat te veranderen, en hoe je dat kunt veranderen, daarvoor heb ik een visie opgesteld die ik aan het college, en vervolgens aan de politieke partijen stuurde. Die beslissen erover, maar het moet hen duidelijk zijn dat ons kwakkelende Stadshart niet genoeg heeft aan een zoveelste bouwplan, of het zoveelste evenement. Toeters en bellen zorgen immers niet voor renderende winkels, dát doen vaste klanten. En zonder renderende winkels is het met dat Stadshart, en daarmee met de leefbaarheid van Alphen aan den Rijn, snel bekeken in deze tijd van ‘bricks&clicks’.

Tevreden
Ben ik tevreden met wat het college, op initiatief van mijn politieke compaan Gerard van As, zich heeft voorgenomen? Nou, ze doen echt niets omdat ik het zeg, gelukkig. Maar we beloofden de nieuwe gemeente nieuwe, praktische initiatieven aan de Lage Zijde, én dat is hiermee gebeurd. Als de gemeenteraad hiermee, in grote lijnen, akkoord gaat, dan kan er nog dít jaar worden begonnen met de ontwikkeling van de huidige desolate woestenij rond dat Thorbeckeplein! Ik kan me, een paar belanghebbende uitzonderingen daargelaten, niet voorstellen dat Alphenaren, mét mij, over deze eerste stap ontevreden kúnnen zijn. Hoe het allemaal afloopt, en hoe dat ‘plaatje’ er precies uit komt te zien? Ik blijf, Nieuw Elan of niet, natuurlijk kritisch naar dit plaatje kijken.
Maar als de raad doorzet, hebben we daar binnen een paar jaar niet eens meer een plaatje voor nodig! Wie had dát vorig jaar kunnen denken.

De Baronie (vervolgd)

4 dec

Ervaring
Velen vinden het een prachtig winkelcentrum, en een aanwinst voor de wijk, en voor Alphen aan den Rijn. Ik ben zo vrij daar als retailplanoloog anders tegenaan te kijken. Natuurlijk is het een mooi gebouw, en een sterke verbetering van de stadsruïne die het was. Maar wat het ook is, een winkelcentrum is het nog lang niet, en ik betwijfel of het dat ooit zal worden. Tenzij je elke kluit winkels bij elkaar een winkelcentrum wilt noemen, natuurlijk!
Maar op dit moment bestaat De Baronie uit een paar supermarkten, die we al hadden, uit een viswinkel die in de Van Nesstraat gevestigd was, over een Kruidvat, waar we er ook al een paar van hebben, en de Primera winkel die eerder aan de Emmalaan zijn deuren sloot. Verder is daar de zoveelste sportschool geopend, maar om dát nog een aanwinst te noemen? Klantentrekker Action lijkt helemaal geen haast te hebben haar (wat bescheiden) winkelruimte in te richten, en datzelfde geldt voor Zeeman. De rest staat gewoon leeg en het winkelcentrum is daarmee sfeer- en klantloos. Zeer in tegenstelling tot de juichende verhalen van belanghebbenden schiet het met de verhuur van winkelruimte helemaal niet op, en kan het zo nog wel een jaar duren voor dat ‘winkelcentrum’ echt geopend zal worden. Zoiets heb ik écht nog nooit eerder meegemaakt.

Geen Visie
We hebben in Alphen aan den Rijn geen detailhandelsvisie, het is eerder gezegd. Wel plannen, maar die zijn alleen op ‘Geloof, Hoop en Liefde’ gebaseerd. Als gevolg hebben we in de afgelopen jaren alleen maar stenen gestapeld, in de verwachting dat winkelruimte ‘vanzelf’ wel huurders vindt. Zoals het nu uitziet zijn bij De Baronie echt de allerlaatste stenen gestapeld. Nadat achtereenvolgens BAM, Corio en VORM zich uit het Lage Zijde plan wurmden, blijft de gemeente met een volledig verpauperd Thorbeckeplein zitten, ondanks al die prachtige plannen die we hebben zien circuleren. Maar is onze mooie NUON pot compleet verdampt aan die Lage Zijde!
Intussen, wát is nou eigenlijk de bedoeling van die Baronie? Wat voor functie heeft dat winkelcentrum voor de wijk, en voor de stad? Het is immers te groot als het buurtcentrum dat je er zou verwachten, maar, met slechts (straks) 8.000 omwonenden veel te klein om als volwaardig wijkcentrum te fungeren. Dus zuigen de grote formules (Action voorop) hun klanten uit de andere wijken en het centrum van Alphen. Het is overigens maar zeer de vraag of (ik geloof al helemaal niet in ‘trekkers’) die Action voldoende klanten aantrekt om de andere winkels in De Baronie een boterham op te leveren. Ook al omdat die Action met zo’n beetje elke formule concurreert! Gezien het gebrek aan animo zijn ze dat bij de beoogde winkelformules met me eens.

Gevolg
Niet De Baronie zelf, maar het gebrek aan gemeentelijke visie die aan dit centrum ten grondslag zou moeten liggen, remt de ontwikkeling van ons Stadshart, en de mogelijkheden van de drie bestaande wijkcentra. Mede daardoor is ons Stadshart op deze manier nog in geen jaren in staat om méér, in plaats van elk jaar mínder bezoekers te trekken. De Baronie is, en dáár kan Green niet zoveel aan doen, ook de zoveelste blokkade om een nieuwe eigenaar voor De Aarhof te vinden. En dat is, nu eigenaar Corio zich uit alle kleinere steden terugtrekt, nodig zodat tenminste dit, inmiddels sterk verouderde, onderdeel van ons Stadshart eindelijk de noodzakelijke upgrade kan krijgen. Anders gaan we nog meemaken dat ook dáár ‘antikraak’ verhuur van leegstaande panden noodzakelijk wordt, en wordt de teloorgang van het hele Stadshart onvermijdelijk.

Wel Visie
Alphen aan den Rijn is nu de grootste kern in een grote gemeente, en zou van die positie moeten profiteren. Maar politiek geknoei in de retailmarge maakt dat centrum alleen maar zwakker. Soms lijkt het erop dat het behoud van een oud winkelstripje belangrijker is de toekomst van ons Stadshart als geheel.
Het nieuwe college, hóe het er uiteindelijk ook uit komt te zien, zal direct moeten stoppen met de kool en de geit te sparen. Onze politici moeten begrijpen dat de toekomst van ons Stadshart NIET in de versnipperde bewinkeling aan de Hooftstraat ligt, om maar eens een voorbeeld te geven. Alle ontwikkelingsplannen voor dorpen, wijken en buurten zullen, met betrekking tot de gewenste retailfunctie, gewijzigd  moeten worden, zodat we over 10-15 jaar nog een leefbaar stadcentrum, leefbare wijken én leefbare dorpen hebben.
Want een goed functionerend winkelcentrum is, zeker in het internettijdperk, écht veel meer dan een aantal winkels bij elkaar!
Want klanten zijn misschien trouw met de mond, maar niet met de voeten!

Grenzenloos

29 okt

Gemeente en regio
Alphen aan den Rijn fuseert met Boskoop en Rijnwoude tot ….Alphen aan den Rijn. Merkwaardigerwijs doet iedereen alsof die gemeente vervolgens het eeuwige leven heeft. Natuurlijk niet, binnen 10 jaar gaan ook Bodegraven-Reeuwijk, Nieuwkoop en Kaag en Brasem op in deze grote gemeente in het Groene Hart. Daarom is het ook zo gek dat er wel een nieuwe structuurvisie ligt voor de HUIDIGE gemeente Alphen aan den Rijn die tot 2031 mee moet gaan, terwijl de gemeente in dat jaar dubbel zo groot is dan in dat stuk beschreven. Goed, er zijn een paar paragraafjes over Boskoop en Rijnwoude toegevoegd, maar de grote lijnen zijn door Alphen en vanuit het Alphense perspectief geschreven.
Maar, hoe groot het ook wordt, altijd zal de gemeente plannen blijven smeden alsof de wereld buiten haar gemeentegrenzen ophoudt. Hoewel ambtenaren en gemeentebestuurders wat afvergaderen binnen de regio, lijkt dat geen enkel effect op de beleidsvorming binnen onze eigen gemeente te hebben. Navelstaren is de mode, blijkbaar, want niet alleen de gemeente, ook onze politici denken geen stap verder dan die gemeentegrens.

Ziekenhuis
Zo is er nog altijd de roep om een ‘Volledig Basisziekenhuis’. En inderdaad, nérgens anders binnen onze gemeente (en dat verandert ook niet) is zo’n ziekenhuis mét volledige zorg, Intensive Care én Eerste Hulppost. Maar als we even over die uiteindelijke gemeentegrens kijken lopen we pal tegen een heel scala aan dit soort ziekenhuizen aan in Woerden, Gouda, Zoetermeer, Leiderdorp, Amstelveen. Dan mogen we heel blij zijn met ons mooie “filiaal’ van het Rijnland ziekenhuis in Leiderdorp en het verpleeghuis dat daarnaast is gebouwd. Nu een meerdaagse opname meer uitzondering dan regel wordt, is het ontzettend handig dat specialisten uit dat Leiderdorp ook spreekuur houden in Alphen aan den Rijn, en dat tál van chirurgische ingrepen hier in recent gerenoveerde operatiekamers kan plaatsvinden.
En dan hebben we het nog niet eens over de verandering in het denken over ziekenhuizen, waarbij deze steeds vaker op bepaalde kwalen gespecialiseerd zijn, en patiënten, voor hun eigen bestwil, steeds vaker naar elders moeten reizen. Met de komst van de pijnpoli naar Alphen wordt die trend ook lokaal al zichtbaar.

HBO
In veel verkiezingsprogramma’s lezen we dat onze stad een HBO instelling nodig heeft. Nérgens een woord over zo’n, recent sterk uitgebreide, bestaande instelling in Leiden, slechts 15 spoorminuten verwijderd. Nergens lees ik, afkomstig uit dat HBO, ook maar één woord aan welke opleidingen, binnen welke onderwijsdomeinen, wordt gedacht! In de wetenschap dat een beetje opleiding toch al snel 100 eerstejaars studenten nodig heeft om te kunnen starten (300 studenten totaal die aan 12 docenten uit verschillende disciplines een baan moet opleveren) vraag ik me werkelijk af waar een stadje met ruim 70.000 inwoners voor minstens een tiental opleidingen (Ook Alphense jongeren willen keuze) die 3000 HBO studenten vandaan wil halen. Want buiten die 10 top-opleidingen zijn er nog tientallen andere, zodat zelfs in deze opzet heel veel studenten hun heil buiten Alphen moeten zoeken. Kortom, een kansloze missie, met een gevestigd instituut zo’n beetje op onze deurmat. Wél nét buiten de gemeentegrens, dát wel.

Stadshart
Er is geen enkel project waar onze gemeente zoveel geld in heeft gestoken dan in de ontwikkeling van ons Stadshart. En ook hier willen we niet erkennen dat veel grote dorpen in onze regio (Boskoop, Bodegraven, Waddinxveen, Mijdrecht, Aalsmeer) over een voor hun directe behoeften goed bruikbaar winkelcentrum beschikken. Ook zal geen enkele consument uit omliggende plaatsen als Leiderdorp, Lisse, Hoofddorp, Zoetermeer, Leidschendam, Gouda en Woerden erover piekeren in Alphen te gaan winkelen, simpelweg, omdat die plaatsen hetzelfde, of zelfs meer bieden dan Alphen al heeft. En daarbuiten zien we het aanbod van grote stadscentra als Leiden, Haarlem, en Amstelveen, terwijl Utrecht, Rotterdam, Den Haag en Amsterdam een onvergelijkbaar grote stadsaanbod bieden waaraan de echte shopper zich maar moeilijk kan onttrekken. Dát moet toch wel leiden tot de conclusie dat het Alphense Stadshart het moet doen met ‘De Alphenaar’, omdat het de regio stomweg weinig te bieden heeft. Helaas vindt ‘De Alphenaar’ dat zelf ook in steeds sterkere mate. Maar ook hier doen we net of al die andere plaatsen niet bestaan, omdat ze buiten de gemeentegrenzen liggen. En dan zullen we het nog maar niet over het internet, of over grootschalige retailvoorzieningen hebben zoals de Meubelcentra in Leiderdorp, Hoofddorp en Rotterdam (Alexandrium). Zolang we alles uitsluitend vanuit het Alphense perspectief blijven zien, wordt het écht niets met ons Stadshart, en blijft het legeThorbeckeplein iedere verbetering van de situatie aan de Lage Zijde blokkeren.

Verkiezingen
Bijna alle aan de verkiezingen deelnemende partijen hebben last van ernstige bijziendheid en missen het perspectief van de volwassen, mobiele, burger in onze gemeente. De burger die toch al voor 2/3 voor zijn of haar inkomen afhankelijk is van werk dat buiten de gemeente wordt uitgeoefend. Waar de oriëntatie van de meeste lokale politici en de zakenwereld vooral intern is gericht, kent het merendeel van onze burgers, de kiezers, een veel wijdser perspectief. Als gevolg zullen de meeste strijdpunten voor die Alphense kiezer irrelevant zijn en heb ik mijn zorgen over de opkomst bij de verkiezingen op 13 november. Dát zou wel eens een overdosis raadsleden vanuit de kernen tot gevolg kunnen hebben, die de stad Alphen als de kern die ze kennen, willen besturen. Tja, waar dat toe leidt?

Laatste Sprong!

24 okt

Geld in de put
De Alphense collegepartijen blijven vriend en vijand verrassen. Bij de laatste raadsvergadering proberen ze nog even 25 miljoen in een put te gooien die er al is (Rijnhaven) en nog eens 40 miljoen in een put die ze nog moeten graven (Thorbecke”plein”). Kortom, onze raadsleden gaan op donderdag 24 oktober 2013 nog eens 65 Alphense Euro’s verspillen, nadat ze er in de afgelopen jaren al minstens 100 kwijt zijn. Ik kan écht niemand garanderen hoe de ‘Nieuwe Politiek’ van mijn vrienden in Nieuw Elan zal uitpakken, maar 165 miljoen in het water gooien zonder ook maar enig zicht op daar iets voor terug te krijgen, dat zal geen volgend college ooit lukken.

Rare Jongens, die politici
Natuurlijk wordt er rond de verkiezingen een ‘feel good’ sfeer gecreëerd! Voor een appel en een ei wordt nog even de oude Christelijke HBS van de hand gedaan, en luidkeels wordt verkondigd dat de bouw rond het Station nu toch écht doorgaat. Nérgens zie je iets van de 5 miljoen Alphense Euro’s die al eerder naar de club van Jan Zeeman zijn gevloeid om dat project überhaupt van de grond te krijgen.
Omdat er provinciaal geld beschikbaar is voor de verbetering van de ‘Oude Rijnzone’, de gemeente de haven niet mag dempen en geen geld heeft om daar luxe watervilla’s neer te zetten, is het plan opgezet om er dan maar een jachthaven van te maken. Natuurlijk moeten er dan eerst bedrijven als Biesterveld verdwijnen, en dat gebeurt, tegen een gemeentelijke vergoeding die niemand mag weten. Vervolgens moet de brug aan de Hoorn hiervoor worden verhoogd, wat weer miljoenen gaat kosten. En uiteindelijk gaan we een jachthaven bouwen op de minst waarschijnlijke plek van Nederland, de Peel daargelaten! Natuurlijk betaalt de provincie mee, zoals ze dat ook doet met de Maximabrug, maar ook dat project, als het ooit van de grond komt, gaat ook veel Alphense miljoenen kosten. Enfin, Boskopers en Rijnwoudenaar betalen nu mee.
Natuurlijk moet ook nog éven het Thorbeckeplein worden ‘opgelost’. Daartoe mag de gemeenteraad kiezen uit vier varianten die alle vier niks oplossen. Hoewel élke Alphenaar mee moest denken (lees Medeplichtig) staat er niets in die plannen wat ook maar op een dergelijke participatie duidt: 100 % bureau Stadshart.
Integendeel, de in de afgelopen maanden geopperde plannen mochten tijdens de ‘Dag van de Lage Zijde’ zelfs niet eens getoond worden.

Geen oplossing ook een oplossing?
Natuurlijk lossen al deze peperdure acties alleen op papier problemen op. Rond het station blijft men proberen winkels te verhuren hoewel duidelijk is dat binnenkort de hele reclamebranche in Alphen daarheen moet gaan verhuizen. Het probleem aan de Lage Zijde bestaat niet, het probleem Alphens Stadshart bestaat wel, maar dát wordt niet aan het Thorbeckeplein opgelost. Dus gaan we steeds vaker geconfronteerd worden met leegstaande winkels, omdat iedereen ons stadshartprobleem met verouderde middelen wil aanpakken. Dé manier om ook de laatste Alphenaar voor gezellig winkelen naar omliggende plaatsen te dwingen en om een stad van 70.000 met een ‘dorpshart’ achter te laten. Het hele Alphense Retail beleid, gericht op de status quo, moet al jaren op de schop, maar in de Stadskas houdt men eraan vast tot de laatste Alphense winkelier zijn of haar deuren sluit. Alleen mag er een vrijage met het Internet aan worden toegevoegd, volgens het befaamde economische reddingsplan. Alsof dát gaat helpen in een toekomst waarin élke winkel, overal, een webshop zal hebben. De Aarhof is nú al niet te verkopen, en gaat zonder nieuw Retail beleid de komende jaren alleen maar verloederen.

Laten we hopen dat, in het zicht van de komende verkiezing, ook de oppermachtige collegepartijen begrijpen dat een nóg groter debacle aan de Lage Zijde hen tot in lengte van jaren wordt aangerekend, en dat die ‘jachthavenplannen’ het Thorbeckeplein achteraan gaan.
Plannen?
Wilde sprongen, van collegekatten die zichzelf in het nauw brachten!