Tag Archives: zwammerdam

Schooldrama in Zwammerdam?

27 mei

Inwoners van Rijn- en Gouweland, medeburgers

De openbare basisschool De Zwanenburcht in Zwammerdam gaat dicht! Hoewel de school over 8 leerjaren verspreid nauwelijks 30 leerlingen telt, en het dorp over een goede Christelijke school beschikt, bewegen een aantal ouders hemel (nou ja) en aarde om ‘hun’ school in stand te houden. Terwijl een kind kan begrijpen dat je, met gemiddeld vier leerlingen per ‘klas’ toch nauwelijks verantwoord onderwijs kunt uitserveren. Daarbij, die kinderen zitten jarenlang steeds in hetzelfde groepje, weinig inspirerend, en je zult maar slecht met één of meer uit die ‘klas’ kunnen opschieten, drama’s!
Maar ja, medeburgers, de betrokken ouders wilden het graag en koepel Sopora was zo dom om hen uitzicht op een verre toekomst te bieden. Twee scholen in één dorpje, en de meerderheid van de ouders stuurt zijn kinderen naar de Christelijke school. Dát is altijd zo geweest, en, tenzij er wilde bouwplannen zouden bestaan, blijft dat zo. Waarop was die hoop op een aanzwellend leerlingenaantal dan gebaseerd? Op een nieuw en uitdagend onderwijssysteem alleen? Ten koste van die andere school? Het lijkt meer een kwestie van opportunisme, eerlijk gezegd. Gewoon de eerste stap zetten en maar kijken waar we terecht komen. Als Sopora direct had gezegd wat ze nú zeggen, namelijk dat er geen geld én geen didactische basis is om die school door te zetten, hadden ze even een hoop heisa gehad, maar dan was het over en uit geweest. Nu lijkt het verhaal een etterend gezwel te worden, waarin politici, puur om partijpolitieke redenen, naar hartenlust zijn gaan roeren.

Want als die ouders écht die school zo belangrijk vinden, moeten ze die maar betalen, lijkt me. Gewoon als bijzonder neutraal onderwijs inschrijven, de rijksbijdrage innen en de rest zelf bijpassen. Niets meer te maken met gemeente of Sopora! Tenslotte, medeburgers, zijn de scholen voor Bijzonder Christelijk Onderwijs zonder enige rijksbijdrage gesticht. Maar in deze tijd van bezuinigingen verwachten dat Sopora dat geld wel onttrekt aan hun andere scholen is wel wat veel gevraagd. Er ís toch Basisonderwijs in Zwammerdam?

Medeburgers, wat die politici betreft, de meesten hebben gewoon kilo’s boter op hun hoofd. Immers, zij zijn toch van harte meegegaan met de privatiseringsgolf die er in Alphen toe leidde dat instanties als Wonen Centraal, Participe, SWA, Theater, Sportspectrum, Bibliotheek én Sopora ‘op afstand’ werden gezet. Deze stichtingen moesten het verder zelf maar uitzoeken, met een jaarlijkse bijdrage vanuit de gemeente als basis voor hun budget.
Tja, dat ze daarmee ook de controle over die instanties, en vooral over datgene waar die instanties meer bezig waren, kwijtraakten, daarover werd liever niet nagedacht. Het geloof in de ideale geprivatiseerde wereld was (en is) wijdverbreid, ook buiten VVD-kringen. Maar om de haverklap blijkt er weer eens iets niet te kloppen, regelmatig komen er verzoeken om financiële bijstand, zodat de gemeenteraad zich niet alleen graag met die stichtingen wíl bemoeien, maar ook móet bemoeien. Van ‘de eigen broek ophouden’ is geen sprake, terwijl het, in theorie, toch zo zou moeten zijn dat zo’n stichting gewoon geheel of gedeeltelijk failliet zou moeten gaan als de dienstverlening niet aansluit bij wat de klanten willen, of als ze hun bedrijfskundige zaken niet op orde hebben. Nou, medeburgers, elke dag opnieuw ziet U dat het tegendeel het geval is. Ook in Rijn- en Gouweland, fusie of geen fusie!

De werkelijkheid is natuurlijk dat er helemaal geen sprake is van ‘afstand’, bestuurlijk niet, en persoonlijk al helemaal niet. Het is nog veel erger. Omdat deze stichtingen, heel anders dan de liberale filosofie die erachter zit, in feite gewoon monopolist zijn (de afdeling groenvoorzieningen werkt écht niet anders) bepalen ze voor een groot deel de werking van de plaatselijke democratie, terwijl ze daarvoor NIET op het matje geroepen kunnen worden. Raad noch college, Zwammerdam heeft het net weer bewezen, hebben grip op ‘hun’ uitvoeringsorganisaties. En waar ze dat wél hebben, namelijk over de vraag waarmee die organisaties zich moeten bezighouden, doen ze er niets mee. Zo kan het gebeuren dat het inmiddels beruchte Participe cursussen organiseert waarvoor vele particuliere organisaties in onze gemeente veel beter gekwalificeerd zijn. De politiek zag het gebeuren, en keek ernaar!

Het moet duidelijk zijn, medeburgers, dat deze constructie niet werkt omdat deze niet kán werken. Of de gemeente doet haar klussen zelf, óf laat deze, onder strikte condities, over aan derden. Als gemeente en/of gemeenteraad vervolgens vinden dat die hun werk, of een deel van dat werk, niet goed doen, zoeken ze een organisatie die dat beter kan. Nu staan die organisaties op afstand, wanneer hen dat goeddunkt, en vormen ze een deel van het gemeentelijk apparaat, wanneer hen dat goeddunkt. Zolang de raad dát accepteert, accepteert ze dat een belangrijk deel van datgene waarvoor de gemeente verantwoordelijk is, zich voltrekt buiten democratische controle om. Zolang ze dát accepteert, huilt ze krokodillentranen om de Zwanenburcht in Zwammerdam. Het ‘wanbeleid’ van Sopora is, in de huidige situatie, geen punt voor de gemeenteraad, tenzij de raad De Zwanenburcht extra financiert, wat natuurlijk helemaal dom beleid zou zijn.
Want dan weten al die andere stichtingen ook wel wat te vinden……

Schoolstrijd in Zwammerdam!

13 feb

Inwoners van Alphen aan den Rijn, Boskoop en Rijnwoude, medeburgers,

Toen ik, een jaar of acht geleden, mijn eindscriptie schreef over hóe het hoger en wetenschappelijk onderwijs hun onderwijsomgeving kon inzetten bij de werving van nieuwe studenten had ik nooit kunnen denken de conclusies daarvan gemakkelijk over te moeten zetten binnen het basis- en voorgezet onderwijs. Maar nu er in Alphen sprake is van een ware schoolstrijd tussen openbaar en christelijk onderwijs lijken vooral sommige politici toch wat erg gemakkelijk over die conclusies heen te stappen. Zo zet Ank de Groot, die vanuit haar achtergrond toch beter zou moeten weten, dat in Zwammerdam de openbare én de christelijke basisschool gemakkelijk in één gebouw ondergebracht kunnen worden. Alleen maar om haar partij, Alphen Eén, naar voren te schuiven als de beschermer van het openbaar onderwijs. Tja, Ank, maar als dat in Zwammerdam kan, waarom dan niet in alle basisscholen in onze gemeente? Wat dat betreft zit ze helemaal op de lijn van CU wethouder Du Chatinier die met zijn achtergrond ook wel ál te welwillend het openbaar onderwijs (Scala) het groene licht gaf in haar uitbreidingsdrift ten koste van het christelijk onderwijs (Groene Hart). Met als voorspelbaar gevolg dat het Scala, afspraak of niet, rustig doorgaat met haar ‘landjepik’ strategie.

Toen mijn betovergrootvader in 1858 met andere dorpsbewoners van christelijke huize op eigen kosten een nieuwe school oprichtte, zat daar tenminste, zoals overal in het land, een duidelijke visie achter. Een christelijk geïnspireerde maatschappijvisie die tot de gelijkschakeling, meer dan vijftig jaar later, ook wel het één en ander mocht kosten. Dat leidde er uiteindelijk toe dat het openbaar onderwijs in mijn tijd al een marginale functie had, en werd opgeheven toen, na bepaald onvriendelijke uitspraken van het schoolhoofd over de paus, alle katholieke kinderen acuut van die school werden gehaald. Zo is er al vele jaren geen sprake van openbaar onderwijs in mijn geboortedorp Koudum, hoewel dat dorp veel groter is Zwammerdam. Nu blijkt dat de openbare school “De Zwanenburcht’ voor het zoveelste jaar qua kindertal onder de financieringsnorm (50 Kinderen!) blijft, rest koepel Sopora niets anders dan de school op te heffen. Dat is natuurlijk jammer voor de betrokken kinderen, en lastig voor hun ouders, maar het is een situatie die absoluut niet uniek is in ons land. Vreemd genoeg is het juist Alphen Eén die zich, o.a. gesteund door de SP, het lot van deze mensen aantrekt en een motie wil indienen om deze school samen met de christelijke Oranje Nassauschool in één nieuw gebouw onder te brengen. Ik vrees dat juist deze combinatie weinig kans maakt in onze raad, maar we zullen het zien. Die opheffingsnorm is er niet voor niets, natuurlijk, en het is maar zeer de vraag of deze samenvoeging wel werkelijk leidt tot een hogere efficiëntie waarmee Sopora haar verlies aan inkomsten kan compenseren. Het lijkt op goed geld naar kwaad geld smijten. Het is verder vreemd dat deze twee partijen met dit voorstel komen, waar ze verder niets moeten weten van welke vorm van fusie en schaalvergroting dan ook.

Zoals gezegd speelt deze zaak ook in het voortgezet onderwijs, waarbij, vooralsnog tenminste, het Ashram college nog buiten schot blijft. Scala én Groene Hart beijveren zich om het hardst in het opzetten van allerlei modische opleidingen waarmee ze aan de weg timmeren. Dát kan financieel natuurlijk alleen maar als die opleidingen daarmee per saldo meer leerlingen trekken voor die school. Dat vooral het Scala college helemaal geen ruimte heeft voor die nieuwe leerlingen, schijnt daarbij, zowel voor de directie, als voor de wethouder geen rol te spelen. En zo moet het Groene Hart (Scope) steeds vaker een school met een heel andere signatuur ruimte bieden, ten koste van de eigen uitbreidingsplannen.

Het kernwoord is hier natuurlijk “identiteit”. Waar ik dat in mijn onderzoek vrijwel buiten beschouwing liet (in Nederland vraagt iedereen je wát je gestudeerd hebt, en niet wáár!) speelt dat in het basis- en voortgezet onderwijs natuurlijk wel een heel belangrijke rol. De betrokken kinderen verblijven daar immers niet alleen veel langer, maar hun binding met de school is ook veel intensiever. Daarbij zijn ze jonger, en als hun ouders kiezen voor een christelijke, katholieke of openbare leeromgeving dan is dat in veel gevallen een bewuste keuze.
Daarbij hebben deze drie scholen voor voortgezet onderwijs zichzelf nogal anders geprofileerd, het Groene Hart mikt op meer wetenschap én praktijkschool, het Scala wil naam maken als thuisbasis voor sportief ingestelde leerlingen, terwijl het Ashram het vooral op de culturele toer gooit.
Zulke verschillen leiden niet alleen tot een duidelijk andere schoolcultuur, zoals ik dat ook dagelijks binnen mijn eigen HBO instelling opmerk, maar ook tot een duidelijke identiteit, voor de school én voor de leerling.
Alleen mensen zonder onderwijservaring, zoals Ank én de wethouder, zullen denken dat het niet zo moeilijk is die identiteit te handhaven in een gebouw waar ook kinderen én leerkrachten verblijven die een heel andere identiteit koesteren. Dát is natuurlijk onzin. In een studieomgeving die je qua ruimte moet delen met een andere school, zijn compromissen onvermijdelijk. En compromissen leiden per definitie tot verlies van identiteit! En daarmee tot verlies aan waarden en normen voor de betrokken kinderen. Daar moet je niet gewoon overheen lopen, als het je, financieel of politiek, goed uitkomt.
Tja, en in Zwammerdam zullen veel huidige leerlingen van De Zwanenburcht gewoon overstappen naar de Oranje Nassauschool, ook al is die in onderwijskundige zin vast wat ‘ouderwetser’ dan hun huidige school. En de anderen zullen óf in Alphen, óf, logischer, in Bodegraven aan een nieuwe school moeten wennen.